ΜΑΣΚΑ

Δημήτρης Α. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας

Πρωινός Λόγος, Τρίκαλα, 15 Οκτωβρίου 2020Μάσκα.JPG

Ο κορωνοϊός μας έχει αναστατώσει. Δικαίως ή αδίκως. Όχι σπάνια εστιάζεται στη μάσκα. Να μπει ή να μη μπει; Ιδού η απορία. Θα εξετάσω μερικά στοιχεία. Όποιος διαβάζει το άρθρο μου να ξέρει πως επικεντρώνομαι στη μάσκα και όχι γενικά στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Διότι, άλλο η στρατηγική με τη μάχη που δίνομε κατά του κορωνοϊού και άλλο η πολιτική που πρέπει να ακολουθήσουμε και οφείλει να λαμβάνει υπόψη της πλείστα δεδομένα, όχι μόνο τον ιό, αλλά και, προπάντων, την οικονομία.

Ο ιός λοιπόν δεν κυκλοφορεί κάνοντας σουλάτσο μόνος του. Είναι κύριος και πάντοτε μεταφέρεται πάνω σε ένα όχημα, κυρίως σταγονίδια που αποβάλλει ο μολυσμένος από το στόμα και τη μύτη του, λιγότερο με άλλα απόβλητά του. Είναι τόσο μικρούλης που δεν τον πιάνουν ούτε οι ακτίνες του φωτός, είναι αόρατος. Περνάει από οπουδήποτε. Όμως τα σταγονίδια που πάνω τους μεταφέρεται είναι μεγάλα και μπορεί να τα σταματήσει ένα απλό κομμάτι πανί. Σ΄ αυτά τα απλά δεδομένα στηρίζεται η επιμονή να φοράμε μάσκα. Φορώντας την προστατεύομε λίγο τον εαυτό μας να μην εισπνεύσουμε τα σταγονίδια που εκπέμπει ένας φορέας του ιού και προστατεύομε λίγο τους άλλους από σταγονίδια που εκπέμπομε εμείς αν είμαστε φορείς, έστω και αν το αγνοούμε. Αν φορούμε όμως όλοι μάσκα, ο βαθμός προστασίας πολλαπλασιάζεται. Αν μάλιστα προσθέσουμε και μια απόσταση μεταξύ των ατόμων, ο κίνδυνος σχεδόν μηδενίζεται, καθώς τα σταγονίδια, πριν φθάσουν από τον ένα στον άλλον πέφτουν χάμω και εκεί με την επίδραση των συνθηκών του περιβάλλοντος (θερμότητα, ξηρασία κλπ) ο ιός καταστρέφεται συνήθως μετά από ώρες ανάλογα με το περιβάλλον. Επιπλέον, με μάσκα, ακόμη και αν μολυνθούμε, το φορτίο του ιού που παίρνομε είναι μικρό και η νόσησή μας θα είναι ελαφρότερη, Στην εκκλησία αποβάλλομε την αόρατη, άυλη, μάσκα της υποκρισίας, αλλά φοράμε την προστατευτική πάνινη μάσκα (π.Αναστάσιος Αλβανίας).

Γιατί όμως τόση αντίδραση στη χρήση μάσκας; Μ΄  αυτήν πλουτίζουν κάποιοι μασκοπαραγωγοί. Βέβαια, όποτε το κράτος επιβάλλει κάτι υποχρεωτικά, θα όφειλε να αναλαμβάνει και το κόστος του. Είτε να κατασκευάζει τις μάσκες μια κρατική επιχείρηση, είτε να τις αγοράζει το κράτος με λεφτά του συνόλου των φορολογουμένων, αφού το σύνολό τους θα ωφεληθεί. Η δική μας πολιτεία όμως τονίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία.

Μήπως όμως η μάσκα δεν είναι αποτελεσματική ή μήπως βλάπτει; Η χρήση της από χειρουργούς έχει αποδείξει αδιάσειστα ότι και αποτελεσματική είναι και δεν βλάπτει. Βέβαια οι χειρουργοί τη φορούν για λίγες ώρες και την αλλάζουν από τη μια εγχείρηση στην άλλη. Αν φορώ την προσωπίδα όλη τη μέρα, αυτή αργά ή γρήγορα θα ποτισθεί με ιούς και τότε η χρήση της, ναι, γίνεται επικίνδυνη. Επομένως η μάσκα είναι για μία χρήση. Όταν πάψουμε να τη χρειαζόμαστε την απορρίπτομε σε κατάλληλο ασφαλές μέρος ή, αν είναι πολλαπλών χρήσεων, την πλένομε και τη σιδερώνομε αμέσως. Μήπως με τη μάσκα προσπαθούν να μας φιμώσουν ή και να βάλουν μέσα της τσιπάκια να μας παρακολουθούν; Τέτοια σκέψη ονομάζεται παράνοια. Έχουν πολλούς άλλους τρόπους, πιο αποτελεσματικούς, να μας φιμώσουν (η μάσκα δεν φιμώνει) και να μας παρακολουθούν. Είναι λοιπόν η μάσκα ένα φυλακτό; Όχι βέβαια. Το φυλακτό, πιστεύομε, μας προστατεύει φορώντας το όπου νάναι. Η μάσκα μας προφυλάσσει μόνον αν καλύπτει τη μύτη και το στόμα μας. Στο σαγόνι ή στην τσέπη μας δεν βοηθά. Εκτός από την ωφέλεια για τους μασκοπαραγωγούς, ο μεγάλος ευεργετημένος είναι το σύνολο του λαού. Γιατί λοιπόν αντιδρά ο κόσμος σε κάτι ωφέλιμο, μη βλαβερό, εύκολο στη χρήση του και χαμηλού κόστους; Μήπως παρασύρεται από μεγάλα συμφέροντα; Ναι, αυτό ισχύει. Τα μεγάλα συμφέροντα όμως πλήττονται από τα μέτρα γενικά κατά της πανδημίας, κυρίως από τη διακοπή στη λειτουργία πολλών οικονομικών δραστηριοτήτων. Κι εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση. Όσο περισσότερο εφαρμόζομε τα προσωπικά μέτρα, μάσκα, αποστάσεις, πλύσιμο χεριών, τόσο λιγότερο χρειάζεται να σταματήσουν οι οικονομικές δραστηριότητες. Εξάλλου, οφείλομε να συνειδητοποιήσουμε ότι ο κορονοϊός υπάρχει, έστω και αν δεν τον βλέπομε, και μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, ακόμη και ηγέτες, όπως ο J.M.Bolsonaro στη Βραζιλία, ο B.Hohnson στο ΗΒ, ο D.Trump στις ΗΠΑ, ηγέτες που κατεξοχήν αρνήθηκαν την επικινδυνότητα του ιού. Ωστόσο, ευθύνη των κυβερνήσεων είναι να καταπολεμήσουν το λοιμό με τις μικρότερες δυνατές απώλειες στην οικονομία, καθώς η κατάρρευσή της θα προκαλέσει θανάτους, όχι τόσο οξέως, αλλά άγνωστο διαχρονικά αν θα είναι λιγότεροι η περισσότεροι από το υπομικροσκοπικό τέρας που αντιμετωπίζομε τώρα. Όμως δεν το κάνουν. Προτιμούν να αμφισβητούν τον κίνδυνο (που ίσως πραγματικά να έχει υπερδιογκωθεί και τρομοκρατήσει) παρά να πάρουν ριζικά μέτρα.

Τα ριζικά μέτρα είναι βασικά ένα: Αραίωση του πληθυσμού. Ολόκληρο το σύστημά μας παγκοσμίως έχει στηριχθεί σε συγκέντρωση υπερβολικού κόσμου σε στενούς τόπους, που τίποτε δεν παράγουν, μόνο καταναλώνουν. Αυτή η πολιτική έχει αποφέρει κέρδη πολλαπλά, οικονομικά (π.χ. ένας μεγιστάνας με πολλούς εργαζόμενους στους ιδιόκτητους χώρους του) και πολιτικά (π.χ. ευκολότερος έλεγχος του λαού). Ειδικά για εμάς, σημαίνει να ξανααναπτύξουμε τους ερημωμένους πατρογονικούς τόπους μας εγκαταλείποντας την οκνηρία των πόλεων. Για να γίνει αυτό, πρέπει να εγκατασταθούν στους ερημωμένους τόπους, εγκαταλειμμένα χωριά και ξερονήσια, οικονομικές μονάδες, με κάθε είδους καλλιέργειες και εκτροφεία, με ηλεκτροπαραγωγικά συστήματα από τον άνεμο, τον ήλιο και τα κύματα. Η εγκατάσταση αναγκαστικά θα γίνει με υποχρεωτική εργασία, όπως από νέους και νέες στη διάρκεια εθνικής θητείας που θα αποσκοπεί όχι στη θανάτωση εχθρών, αλλά στην ανάπτυξη του τόπου μας. Όταν γίνει η εγκατάσταση τέτοιων οικονομικών μονάδων, μαζί με τις συγκοινωνιακές ανάγκες, που υπάρχουν, αλλά υποτυπωδώς σήμερα, θα προσκαλέσει τον κόσμο των ανέργων. Παράλληλα θα πρέπει να δοθούν αντικίνητρα στις μεγάλες πόλεις για να εγκαταλειφθούν από πολλούς κατοίκους τους. Όλες έχουν αναπτυχθεί με αυθαίρετες καταπατήσεις της πολεοδομίας, με αποτέλεσμα πλημμύρες, πυρκαγιές, καταστροφή παραδοσιακών πανέμορφων κτισμάτων. Οι κάτοικοι θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το δίλημμα: Ή μένουν με αυστηρή πειθάρχηση στην πολεοδομία πληρώνοντας ακριβό κόστος για να ζήσουν σε μια όμορφη ανθρώπινη πόλη ή φεύγουν για να ζουν φθηνά εκεί που θα βρίσκουν εύκολα δουλειά σε κοινωνικά και υγιεινά πλεονεκτικές περιοχές που θα έχουν πάψει να είναι πια έρημες. Θα πρέπει να αποφασίσουν. Το εθνικό κέρδος θα είναι τεράστιο. Μπορούν γείτονες να αμφισβητούν αν επιτρέπεται να έχουμε στρατό στα ανατολικά νησιά μας, δεν μπορούν όμως να αμφισβητούν αν τα κατοικούμε και εργαζόμαστε πάνω τους. ­­

2 thoughts on “ΜΑΣΚΑ

  1. Τέτοιου είδους ιατρικές συμβουλές είναι απαραίτητες και τις χρειαζόμαστε σαν πολίτες από υπεύθυνους ειδικούς του ιατρικού χώρου. Από το άλλο μέρος είναι μείζον θέμα η πολιτική αποκέντρωσης και αναζωογόνησης της επαρχίας η οποία διαθέτει το πιο υγιεινό και πανέμορφο από κάθε άποψη φυσικό περιβάλλον, επίσης σταθερά παραγωγικό και ελάχιστα καταναλωτικό.

    Like

  2. Ας μου επιτραπεί μια ένσταση σε όσα ορθά και ενδιαφέροντα επισημαίνετε. Όταν τα επαρχιακά νοσοκομεία, κέντρα υγείας και άλλες υπηρεσίες, όχι ερημονησίδων αλλά κατοικημένων (και δη τουριστικών) νησιών μας έχουν δυσκολία να βρουν προσωπικό που να θέλει να μείνει και να δουλέψει εκεί, πόσο εύκολο ή ελκυστικό θα ήταν να βρεθούν ικανοί αριθμητικά Έλληνες να κατοικήσουν σε ερημονήσια; Θα είχε ενδιαφέρον μια οικονομοτεχνική μελέτη που να εξετάζει το κόστος μετατροπής ενός ξερονησιού σε χώρο με επαρκή υποδομή για εγκατάσταση ανθρώπινης κοινότητας (ύδρευση, ηλεκτροδότηση, επικοινωνίες, ανεφοδιασμό σε είδη πρώτης ανάγκης κτλ) αλλά και το κόστος διαβίωσης σ’ ένα τέτοιο μέρος. Ο Ροβινσών Κρούσος και οι διάφορες λογοτεχνικές εκδοχές του ήταν καλός σαν ανάγνωσμα φαντασίας όταν γράφτηκε, αλλά δυστυχώς ανέφικτος (και καθόλου ελκυστικός) τον 21ο αιώνα.
    Δρ Α. Παπαγιάννης, πνευμονολόγος

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s