ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Δημήτρης Αντ. Σιδερής, ομ, καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Ηπειρωτικός Αγών, 5 Νοεμβρίου 2022

Έχω γράψει επανειλημμένα για το δημόσιο τομέα και τις ανεπάρκειές του. Η λειτουργία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κρατική οργάνωση, για την εύρυθμη λειτουργία της οποίας υπεύθυνη είναι τελικά η εκάστοτε κυβέρνηση, ενώ η αλλαγή του απαιτεί τη συνδρομή όλων των εξουσιών, κυβέρνησης, βουλής, δικαιοσύνης. Και έχω αναφέρει τις δυσκολίες που είχε (έχει) αυτό το έργο, ειδικά με τις μοναδικές γεωγραφικές και ιστορικές ιδιαιτερότητες του τόπου μας. Ο βασικός ρόλος του δημόσιου τομέα είναι επιτελικός, στρατηγικός, να καθορίζει στόχους, ενώ του ιδιωτικού εκτελεστικός, τακτικός, να υλοποιεί τους στόχους. Η ανεπάρκεια του δημόσιου τομέα εκδηλώνεται κύρια με απουσία καλά μελετημένων στόχων. Αυτό απαιτεί όδωση, κίνητρα, για πραγματοποίησή τους. Καθώς οι στόχοι δεν είναι καλά μελετημένοι, ο λαός δυσφορεί, παραβιάζει νόμους και το κράτος αντιδρά άλλοτε αναλαμβάνοντας και εκτελεστικό ρόλο και άλλοτε, για να αποφεύγονται οι ατασθαλίες, με ασύλληπτη γραφειοκρατία, που, υποτίθεται, ελέγχει να μη γίνονται σκάνδαλα, ενώ στην πράξη εμποδίζει την εκτέλεση οποιουδήποτε έργου, δημόσιου και ιδιωτικού, σωστά και έγκαιρα, με αποτέλεσμα τη διαφθορά. Πληρώνω κάτω από το τραπέζι για να παρακάμψω τα εμπόδια. Γιατί λοιπόν να μην αναθέσουμε το σύνολο των έργων στους ιδιώτες, ακόμη και την άμυνά, την υγεία, την παιδεία, την πρόνοιά μας;

Πριν από πολλά χρόνια άρχισα να χτίζω ένα σπιτάκι στη Σύρο. Ο εργολάβος γνωστός. Ο αρχιτέκτονας και ο πολιτικός μηχανικός συγγενείς ή στενοί φίλοι, προσφέρθηκαν δωρεάν. Είχε υπολογισθεί τότε δαπάνη 6 εκατομμυρίων δραχμών. Έφτασε τα 12 εκατομμύρια και το σπίτι ήταν ακόμη γιαπί. Όταν, μετά από μια διακοπή για ανεξάρτητους λόγους, ζήτησα από τον εργολάβο να το τελειώσει, ώστε να γίνει κατοικήσιμο και πόσο θα στοίχιζε η τελείωση, μου απάντησε να πληρώνω κάθε μέρος του έργου που θα εκτελούσε. Κι αν είχε εξαντληθεί ο προϋπολογισμός μου και το σπίτι δεν ήταν ακόμη κατοικήσιμο; Θα καταντούσα καβαφικός ανέστιος και πένης! Το πούλησα κι αγόρασα ένα πολύ μικρότερο έτοιμο. Εδώ και λίγο καιρό έχω μια νομική υπόθεση. Απευθύνθηκα σε ένα δικηγόρο που υπολόγισε τη συνολική δαπάνη μου στα 600 €. Έχω ήδη πληρώσει 1500 €, καθώς όλο και κάτι απρόοπτο προέκυπτε. Δεν εκτέλεσε ολόκληρο το έργο που του ανέθεσα και, για να συνεχίσει, χρειάζεται και άλλα χρήματα, ενώ δεν μπορεί τώρα, λόγω άλλων ασχολιών για πολλούς μήνες. Φοβούμαι πως η ανεπάρκεια του ιδιωτικού τομέα συναγωνίζεται επάξια εκείνη του δημόσιου. Μπορείτε να μου πείτε πως δική μου ήταν η ευθύνη. Έπρεπε να έχω κατοχυρώσει με κάθε λεπτομέρεια την έκταση των έργων που ανέθεσα στους επαγγελματίες. Δίκιο έχετε, αλλά τόσες λεπτομέρειες εγώ δεν μπορώ να τις ξέρω. Εγώ γνωρίζω τις ανάγκες μου, τι θέλω, όχι πώς μπορεί να γίνει. Όφειλε να έχει γίνει αναλυτική συζήτηση με τους ειδικούς πριν τους ανατεθεί το έργο. Εκείνοι θα έπρεπε να μου παρουσιάσουν τα ποικίλα στάδια για την εκτέλεσή του, εκείνοι, όχι εγώ, όφειλαν να τα γνωρίζουν και το κόστος τους σε χρόνο και χρήμα.

Σε αντίθεση με τα παραπάνω. βρέθηκα κατηγορούμενος σε Βρετανικό δικαστήριο για τροχαία παράβαση. Απευθύνθηκα σε δικηγόρο. “Πώς θέλετε να κάνουμε την υπεράσπισή σας;”, με ρώτησε. Έμεινα άναυδος. “Μα, σεις ξέρετε!”. “Όχι, σεις αποφασίζετε. Ο δικαστής θα ρωτήσει, αθώος ή ένοχος. Αν πείτε αθώος, θα κάνω κάθε προσπάθεια να αθωωθείτε. Αν πείτε ένοχος, θα προσπαθήσω να επιτύχω την κατώτερη δυνατή ποινή.” Συμφωνήσαμε να δηλώσω ένοχος. Στο δικαστήριο ο εισαγγελέας (όχι ο δικηγόρος μου) ανέφερε πως στο σημείο του δρόμου που έγινε η παράβαση, είχαν καθημερινά επεισόδια τροχαίων ατυχημάτων. “Περισσότερο οι υπεύθυνοι του δρόμου φταίνε, παρά οι παραβάτες!” Το δικαστήριο μου επέβαλε τη χαμηλότερη προβλεπόμενη ποινή και εγώ πλήρωσα το δικηγόρο. Θεωρώ το επεισόδιο σαν ένα λαμπρό παράδειγμα σωστής λειτουργίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Ο εισαγγελέας προσπάθησε όχι να με καταδικάσει, αλλά να επιβληθεί δικαιοσύνη, ενώ ο δικηγόρος λειτούργησε όπως μόνον αυτός ήξερε, σύμφωνα όμως με τη δική μου απόφαση.

Γιατί τόση ακαταστασία στο κράτος μας; Συνοψίζω τα όσα έχω γράψει αλλού. Ο ρόλος του κράτους, όπως το να φορολογεί και να εκδίδει χρήματα ήταν πάντοτε δύσκολος. Ακόμη και στην κραταιά Βυζαντινή αυτοκρατορία, οι κρατικοί λειτουργοί, να το πω ωμά, έκλεβαν τον κόσμο και το κράτος, ενώ ο λαός δυσφορούσε. Αυτή η κατάσταση οδήγησε στην εκ των έσω κατάρρευση της Πόλης, πριν, σαν ώριμο φρούτο, αλωθεί. Στα νεότερα χρόνια, με την απελευθέρωσή μας έπρεπε να αποκτήσουμε νόμους, αλλιώς θα μέναμε με το Οθωμανικό δίκαιο. Δεν υπήρχε χρόνος να μελετηθούν τα ήθη και έθιμά μας, για να δημιουργηθεί το δίκαιο που ταίριαζε σ΄ αυτά. Έτσι μας επιβλήθηκαν ξένοι θεσμοί, ο κοινοβουλευτισμός από την Αγγλία, το Συμβούλιο Επικρατείας από τη Γαλλία, το αστικό δίκαιο από τη Γερμανία, τελευταία το ΝΑΤΟϊκό και το Ευρωενωτικό δίκαιο. Οι ξένοι θεσμοί όμως ταίριαζαν μεταξύ τους; Και προπάντων ταίριαζαν με τα ποικίλα ντόπια εθιμικά δίκαια; Κανένας δεν το ξέρει. Έμαθα προ καιρού πως ένα ολόκληρο ιερό νησί, η Πάτμος, ανήκει με βούλα κάποιου αυτοκράτορα, αναγνωρισμένη και από τους Οθωμανούς, στον εκάστοτε ηγούμενο του μοναστηριού. Η αμφισβήτηση της νομιμότητας τέτοιων θεσμών ανατινάσσει στον αέρα προαιώνια κατοχυρωμένα δικαιώματά μας – κι άλλο που δεν θέλουν οι γείτονές μας. Κι ακόμη, αντίθετα από τον Ελληνισμό που διαρκώς συρρικνώνεται, η Ελληνική επικράτεια βαθμιαία επεκτεινόταν και κάθε νέα χώρα που προστίθενταν στον κεντρικό κορμό διατηρούσε το δικό της δίκαιο. Χρειάζεται επομένως σοβαρή μελέτη τόσο μακροχρόνια που υπερβαίνει τα όρια μιας κυβέρνησης από ένα κόμμα, για να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, λογικό, δίκαιο που να μας ταιριάζει.

Από την άλλη, μας λείπει, εμάς των ιδιωτών, η επαγγελματική παιδεία. Μαθαίνεται, αλλά δεν διδάσκεται. Και είναι ευθύνη κυρίως των συνδικαλιστικών οργάνων. Προσοχή! δεν λέω συντεχνιακών ενώσεων. Η συντεχνία διαφέρει από το συνδικαλισμό ό,τι ο όχλος από το δήμο. Αν ένα όργανο του επαγγελματικού οργάνου, γιατροί που παίρνουν φακελάκια, υπάλληλοι που χρηματίζονται κλπ, παραβιάζει τους δεοντολογικούς κανόνες, δυσφημείται ολόκληρο το επάγγελμα. Ο συνδικαλισμός λοιπόν με τα πειθαρχικά όργανά του τον τιμωρεί· η συντεχνία, για να μην κατηγορηθεί, τον συγκαλύπτει. Κάθε επαγγελματίας, δημόσιος ή ιδιώτης οφείλει να ενστερνισθεί ότι πρώτο καθήκον του είναι να μάθει να εκτιμά τις ανάγκες του πολίτη, του πελάτη, και να τις ικανοποιεί. Έπονται τα λοιπά καθήκοντά του, υποχρέωση να εκτελεί τις εντολές του προϊσταμένου ή εργοδότη, και αλληλεγγύη προς τους συναδέλφους.

Advertisement

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s