ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ

Δημήτρης Αντ. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Πρωινός Λόγος, Τρίκαλα, 30 Ιουνίου 2022

Προπαγάνδα είναι η άμεση παρουσίαση ενός μηνύματος με συγκεκριμένο τρόπο ώστε να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους σκοπούς. Σκοπεύει στο να αλλάξει δραστικά τις απόψεις των άλλων αντί απλώς να μεταδώσει γεγονότα. Αυτό που ξεχωρίζει την προπαγάνδα από άλλες μορφές συνηγορίας είναι ότι ο προπαγανδιστής προσπαθεί να αλλάξει την άποψη του κοινού μέσω σύγχυσης και εξαπάτησης, όχι μέσω πειθούς και κατανόησης. Οι σκοποί είναι συνήθως κακοήθεις, αλλά όχι πάντοτε. Η προπαγάνδα π.χ. για το κάπνισμα είναι τέτοιο παράδειγμα.

Η προπαγάνδα μπορεί να βασίζεται σε ψευδή ή αληθινά γεγονότα, από τα οποία επιλέγονται και παρουσιάζονται κάποια μόνο, με παράλειψη όσων αντικρούουν το βασικό σκοπό. Ο πρύτανης της προπαγάνδας Joseph Goebbels είπε, το γνωστό: “Αν πεις ένα μεγάλο ψέμα και το επαναλαμβάνεις, τελικά οι άνθρωποι θα το πιστέψουν”. Ε, λοιπόν, αυτό ποτέ δεν το είπε ο Γκέμπελς. Το έχομε ακούσει όμως τόσες πολλές φορές που όλοι πιστεύομε πως το είπε, επιβεβαιώνοντας έτσι το περιεχόμενό του!

Η ανάπτυξη των ΜΜΕ επέτρεψε τη διάδοση των ειδήσεων, αλλά και της προπαγάνδας. Στα παρακάτω, μη γνωρίζοντας τα γεγονότα δεν έχω έγκυρη γνώμη. Όμως έχω απορίες (ίσως από δική μου υπαίτια άγνοια) που πολλοί συμπατριώτες μου (με την ίδια άγνοια) συμμερίζονται. Θα αναφέρω κάποιες.

Οι Τούρκοι εξαπολύουν προπαγάνδα. Με πολλά ψεύδη, αλλά και με κάποιες αλήθειες. Κι εμείς το κάνομε. Όμως εμείς κλείνομε μάτια και αφτιά στην Τουρκική προπαγάνδα, αντί να την αποδομούμε. Βρέθηκα στην Αγγλία τον καιρό μιας Ελληνοτουρκικής κρίσης. Μίλησα σε ένα Άγγλο συνάδελφο για τη Μικρασιατική καταστροφή κι εκείνος μου απάντησε: “Τώρα καταλαβαίνω το μίσος των Ελλήνων (της ΕΟΚΑ Β) που έκαναν τόσα εγκλήματα κατά των Τουρκοκυπρίων!” Δεν είχα ακούσει ποτέ το παραμικρό κι έτσι ήμουν απροετοίμαστος να του απαντήσω. Ψέλλισα μια απάντηση και εκείνος είπε: “Μη μου πεις τίποτε, ήμουν εκεί τότε, είδα με τα μάτια μου τα πτώματα!”. Η προπαγάνδα συνάδει με τη λογοκρισία, η οποία επιτυγχάνει τον ίδιο στόχο με την διαφορά ότι δεν επιδιώκει να γεμίσει την διάνοια του κοινού με «εγκεκριμένες» πληροφορίες, αλλά εμποδίζει την μετάδοση αντιμαχόμενων ιδεολογιών. Ο Τούρκος νεοσουλτάνος άρχισε να στέλνει μηνύματα σ΄ εμάς στην Ελληνική γλώσσα. Απορία. Εμείς πώς το αντιμετωπίζομε;

Η προπαγάνδα έχει απαραιτήτως αποδέκτες. Και πρώτα απ΄ όλα τον ίδιο το λαό μας. Πόσοι Έλληνες άραγε έχουν διαβάσει την περίφημη συνθήκη της Λοζάνης; Σήμερα, είναι εύκολα διαθέσιμη στο διαδίκτυο, αλλά η σωστή εθνική προπαγάνδα οφείλει να φέρνει το μήνυμα όχι μόνο σ΄ αυτόν που το αναζητεί, αλλά στον καθένα. Γράφει λοιπόν η συνθήκη επιλέξει: “Άρθρον 6….τα θαλάσσια όρια περιλαμβάνουσι τας νήσους και νησίδια τας κειμένας εις απόστασιν μικροτέραν των τριών μιλλίων από της ακτής.” Αυτά θέλουν σήμερα να αναθεωρήσουν με κάθε μέσον οι Τούρκοι. Το άρθρο 13 γράφει για τα νησιά ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν για εγκατάσταση ναυτικής βάσης ή για ανέγερση οχυρωματικού έργου, θα απαγορευθεί η Ελληνική στρατιωτική αεροπλοΐα να υπερίπταται του εδάφους της ακτής της Ανατολίας και ότι αντίστοιχα η Οθωμανική Κυβέρνηση θα απαγορεύσει τη στρατιωτική αεροπλοΐα της να υπερίπταται των νησιών. …Μπορούν όμως να γυμνάζονται επιτόπου για τη στρατιωτική υπηρεσία τους οι ντόπιοι και επιτρέπεται να υπάρχει δύναμη χωροφυλακής και αστυνομίας. Οι Τούρκοι επικαλούνται διεθνώς ότι εμείς παραβιάζομε το άρθρο 13, έχοντας εγκαταστήσει δυνάμεις στα νησιά μας, αλλά παραλείπουν τα υπόλοιπα στοιχεία της συνθήκης. Αλήθεια, γιατί δεν στέλνομε εμείς αεροπλάνα πάνω από την ακτή της Ανατολίας, αφού οι Τούρκοι διαρκώς παραβιάζουν τον Ελληνικό χώρο; Και κάτι άλλο. Ορίζει η ίδια συνθήκη τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Συρία. Οι Σύροι, αν και στην πλειονότητά τους μουσουλμάνοι, υπήρξαν πάντοτε εχθροί των Οθωμανών, τους οποίους έβλεπαν, όπως εμείς, κατακτητές. Κάναμε συμφωνίες (σωστά) με Ισραήλ, Αίγυπτο, Εμιράτα. Γιατί όχι και με τη Συρία, που μάλιστα απειλείται, όπως εμείς, άμεσα από τους ίδιους γείτονές μας. Γιατί ακόμη δεν προχωρούμε σε, έστω επώδυνες, συμφωνίες με άλλους γείτονες, Αλβανούς, Σέρβους, όπως με τη Βόρεια Μακεδονία; Θα τους απομακρύνουμε από την Τουρκική επιρροή. Η Τουρκική ηγεσία έχει επιτύχει προπαγανδιστικά να πείσει μεγάλο μέρος του λαού της ότι για την κακοδαιμονία που τους δέρνει, δεν φταίει η κακοδιαχείρισή, αλλά εμείς οι Έλληνες που τους απειλούμε. Εμείς, λέω, γιατί δεν εγκαθιστούμε στα Ανατολικά νησιά μας και στη Θράκη σταθμούς τηλεόρασης και ραδιοφώνου που να αποδομούν στην Τουρκική γλώσσα τα επιχειρήματα των παράλογων ηγετών τους που πάνε να ανατρέψουν την υπογραφή του Kemal Atatürk. Και, με την ανεπαρκή ενημέρωσή μου, αναρωτιέμαι, μήπως αυτές οι παραλείψεις δεν είναι τυχαίες, αλλά σκόπιμες, για να μη θιγούν ξένα συμφέροντα, ενδεχομένως εξωευρωπαϊκά;

Θα συνεχίσω για την προπαγάνδα μας και τη λειψή ενημέρωσή μας, πάνω σε άλλο θέμα. Βιώνομε κάτι το αδιαμφισβήτητο. Μια μεγάλη χώρα, η Ρωσία, έχει εισβάλει σε μια γείτονά της, την Ουκρανία. Άδικο; Ασφαλώς. Φυσικά, είχε δικαιολογίες για να το κάνει. Έχομε ακούσει κάποιες έμμεσα διαμέσου δυτικών πηγών, όχι άμεσα από Ρωσικές. Δεν μαθαίνομε από αυτές, διότι εκεί επιβάλλεται, ακούμε, απαγόρευση της εξαγωγής ειδήσεων. Είναι άραγε έτσι ή εμείς εμποδίζομε να φθάσουν ως εμάς οι Ρωσικές φωνές; Υπάρχει κάτι το ίδιο αδιάσειστο, όσο και η Ρωσική εισβολή. Όταν μιλούσε ο Ρώσος υπουργός εξωτερικών στον ΟΗΕ, κανένας δυτικός ή φιλοδυτικός δεν κάθισε να ακούσει τι έλεγε. Να επαναλάβω για τη λογοκρισία; Δε χρειάζεται. Τι κάνομε όμως χωρίς αξιόπιστη πληροφόρηση;

Αρχίζω να πηγαίνω συμπερασματικά. Η προπαγάνδα έχει πάντοτε συγκεκριμένο σκοπό. Ποιος ωφελείται από την προπαγάνδα και τη λογοκρισία; Φυσικά, όλες οι άρχουσες τάξεις είτε βρίσκονται στην εξουσία είτε επιδιώκουν να την πάρουν. Στο συγκεκριμένο θέμα με τη λογοκρισία στη Ρωσική φωνή, ποιος ωφελείται; Ίσως η Ευρώπη, στην οποίαν ανήκομε, αφού είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επομένως είμαστε υποχρεωμένοι, τουλάχιστον ηθικά, να κάνουμε ό,τι οι άλλοι Ευρωπαίοι. Για την ώρα όμως δεν βλέπω καμιά ωφέλεια. Συρθήκαμε ή αγανακτισμένοι συναποφασίσαμε να επιβάλουμε αυστηρές κυρώσεις στους καταδικαστέα επιτιθέμενους Ρώσους. Πόσο αυτές μας ωφέλησαν; Η οικονομία της Ευρώπης δέχεται μεγάλα πλήγματα που τα αποδίδει στις κινήσεις των Ρώσων να αντιμετωπίσουν τις κυρώσεις. Κατέσχε η Ευρώπη όσες Ρωσικές περιουσίες μπορούσε, έπαψε να πουλάει προϊόντα που χρειαζόταν η Ρωσία και οι Ευρωπαϊκοί λαοί βιώνουν ακρίβεια, δυσεύρετη πανάκριβη ενέργεια και προετοιμασία ακόμη και για λιμό. Ποιος ωφελείται δηλαδή; Κάτι ακόμη. Για τους Έλληνες της Μαριούπολης πάψαμε να μαθαίνουμε. Πόσο ωφελήθηκαν με την αποστολή όπλων στους Ουκρανούς;

One thought on “ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ

  1. Ωραία ανάλυση.
    Θα ήταν ωραίο να εμβαθύνουμε στη σημασία του τύπου ..nda, propaganda
    Τί δει, τί έδει,
    Η νεοτερική σημασία της λέξης propaganda είναι άσχευη με την κλασική σημασία του ωραίοου αυτού όρου.
    Άρα το ψευδές αρχίζει σπό την αρψική παραχάραξη.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s