ΑΠΟΘΑΝΕΤΩ ΨΥΧΗ ΜΟΥ

Δημήτρης Αντ. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Ηπειρωτικός Αγών, 18 Μαρτίου 2022

ποθανέτω ψυχ μου μετ λλοφύλων“, είπε ο τυφλωμένος Σαμψών και με την υπερφυσική του δύναμη έσεισε τις κολώνες του κτίσματος που καταπλάκωσε τον ίδιο και τους εχθρούς του. Χαρακτηριστικό του ήρωα. Βάζει ενέχυρο ό,τι πολυτιμότερο διαθέτει, την ίδια τη ζωή του, για το σκοπό του, που είναι, πάνω από αυτόν τον ίδιο, η πατρίδα του, η θρησκεία του, η τάξη γενικότερα στην οποίαν ανήκει. Στην ιστορία έχομε δει πολλές σαν ηρωικές πράξεις. Αυτές μπορούν να υποδιαιρεθούν ανάλογα με το σκοπό τους. Όλες αποσκοπούν στο καλό της ομάδας τους εναντίον κάποιων επίβουλων εχθρών. Κάποιοι στρέφονται κατά της κατηγορίας (τάξης, έθνους, θρησκείας κλπ) που απειλεί ή καταπιέζει τη δική τους. Σ΄ αυτούς ανήκουν οι επαναστάτες. Άλλοι όμως στρέφονται κατά συγκεκριμένων προσώπων. Σ΄ αυτούς ανήκουν οι τρομοκράτες. Ακριβώς λόγω της σύγχυσης μεταξύ επανάστασης και τρομοκρατίας, δεν υπάρχει διεθνής συμφωνία για τον ορισμό της τελευταίας. Γενικά θεωρείται «συστηματική» χρήση ή απειλή χρήσης βίας που συμβαίνει πάντα ως αντίδραση, ή άσκηση πίεσης, από οργανωμένες ομάδες με πολιτικά, θρησκευτικά ή άλλα ιδεολογικά κίνητρα εναντίον ατόμων, ομάδων ή περιουσιών, με απώτερο στόχο τις κυβερνήσεις από τις οποίες προσδοκούν οφέλη/κέρδη αντίστοιχα των κινήτρων. Θα το δω από την ηθική σκοπιά του.  Ο Σαμψών ήταν ήρωας, “κριτής”, επαναστάτης· το ίδιο και οι Έλληνες που ξεσηκώθηκαν πριν από 200 χρόνια κατά του Οθωμανικού ζυγού. Οι Κουφοντίνες και οι όμοιοί του που διακινδύνευαν τη ζωή τους για να εκτελέσουν συγκεκριμένα άτομα ήταν τρομοκράτες. Οι επαναστάτες φονεύουν. Οι τρομοκράτες δολοφονούν. Οι επαναστάτες αγωνίζονται ενάντια σε μια ιδέα, οι τρομοκράτες, ενάντια σε στοχευμένα άτομα. Συνήθως, οι δολοφονίες κάποιων δεν σταματούν την όποια απειλή. Τα δεινά της ανθρωπότητας οφείλονται σε κάποιες συνθήκες, ανελευθερία, ανισότητα κλπ που πρέπει να αλλάξουν. Αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες, η εξολόθρευση τρομοκρατών δεν αίρει την απειλή. Και η εξουδετέρωσή τους δεν σταματά την τρομοκρατία· άλλοι θα πάρουν τη θέση τους, αν δεν αντιμετωπισθεί η αιτία τους.  Όχι σπάνια, η επικράτηση των εξεγερμένων, διατηρεί μέρος τουλάχιστον των ισχυουσών καταπιέσεων προς όφελος όμως των εξεγερμένων και σε βάρος των πρώην καταπιεστών. Έτσι έγιναν οι βαρβαρότητες στη Γαλλική και τη Σοβιετική επανάσταση.

Πού θα εντάξετε τους πιλότους που οδήγησαν τα αεροπλάνα ενάντια στους Δίδυμους Πύργους; Θυσίασαν συνειδητά τη ζωή τους για το σκοπό τους. Ήταν ήρωες και ως ήρωες λατρεύτηκαν από τους Μουσουλμάνους αδελφούς τους. Δεν στράφηκαν προς τη δολοφονία συγκεκριμένων ατόμων, δεν είχαν ιδέα ποιος βρισκόταν εκείνη την ώρα μέσα στα κτήρια που γκρέμισαν. Ωστόσο, η πράξη τους δεν ήταν δυνατό να ωφελήσει την τάξη στην οποίαν ανήκαν. Δύσκολα θα τους χαρακτήριζα επαναστάτες, χωρίς σαφώς διατυπωμένους στόχους. Και πάμε αντίστροφα. Τον Osama Bin Laden στόχευσαν και σκότωσαν οι δυνάμεις των εχθρών του, χωρίς δίκη. Αυτή την πράξη, όσο δίκαιη και αν θεωρηθεί σαν ελάχιστη τιμωρία του ηθικού αυτουργού για το θάνατο των χιλιάδων αθώων, δύσκολα θα τη χαρακτήριζα οτιδήποτε άλλο από τρομοκρατική. Ο Ιρανός υποστράτηγος Κασέμ Σολεϊμανί δολοφονήθηκε από τις Αμερικανικές δυνάμεις με, λέγεται, προσωπική εντολή του Προέδρου Trump. Αυτή η δολοφονία συγκεκριμένου προσώπου σε τίποτε δεν διευκόλυνε τις σχέσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αφού ο υποστράτηγος δεν απειλούσε άμεσα τις ΗΠΑ. Ήταν λοιπόν μια τρομοκρατική πράξη, σύμφωνα με τα παραπάνω. Μη θεωρηθεί ότι κατηγορώ τις ΗΠΑ για τέτοιες ενέργειες. Όλες οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με τις “βρώμικες” δουλειές, δηλαδή την άσκηση της κρατικής τρομοκρατίας. Για να πούμε και τα δικά μας, ο Νενέκος προδότης ήταν. Μετά από μια περίοδο στην οποίαν αγωνίσθηκε υπέρ της πατρίδας μας, άλλαξε πορεία και παρακινούσε τον κόσμο, πιέζοντάς τον να προσκυνήσει τον Ιμπραήμ. Δεν σκοτώθηκε, ένας από όλους, σε μια μάχη. Δολοφονήθηκε με εντολή του Κολοκοτρώνη. Με εντολή αντιπάλων τους δολοφονήθηκαν γνήσιοι επαναστάτες τότε, όπως ο Οικονόμου, ο Ανδρούτσος και, άγνωστο με εντολή τίνος, ο Καραϊσκάκης.

Και τώρα έρχονται τα συμφέροντα των κυρίαρχων ολιγαρχιών, που είναι βασικά πολιτικο-οικονομικές. Στη συνείδηση του πολύ κόσμου εξυψώνεται ο επαναστάτης, αλλά καταδικάζεται ο τρομοκράτης. Ποιος όμως είναι ο ένας και ποιος ο άλλος; Για τις κυβερνήσεις κάθε δραστήριος αντιφρονών χαρακτηρίζεται συχνά τρομοκράτης. Για τις καταπιεζόμενες μάζες, είναι επαναστάτης. Αυτή τη στιγμή διώκονται πλήθος Τούρκων αντιφρονούντων και φυλακίζονται ως τρομοκράτες. Η επίσημη δικαιοσύνη, κάθε άλλο παρά ανεξάρτητη, τους καταδικάζει. Το ότι κάνει κάποιος μια συνάθροιση λαού, ενώ την έχει απαγορεύσει η αστυνομία, θεωρείται εύκολα τρομοκρατική πράξη. Οι Έλληνες που επαναστάτησαν το ΄21, έλεγε ο Νικηφόρος Μανδηλαράς, δεν είχαν ζητήσει την άδεια του Σουλτάνου για να το κάνουν!

Ασφαλώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ειδεχθής βία δεν έχει αιτία της ένα κοινωνικό παράγοντα, αλλά την κακοήθεια κάποιου. O Αριστοτέλης την έλεγε μοχθηρία. Αν κάποιος είναι δολοφόνος για τους δικούς του λόγους, ψυχιατρικούς, ερωτικούς, οικονομικούς κλπ, η εξουδετέρωσή του απαλλάσσει την κοινωνία από ένα κίνδυνο. Αυτός βέβαια δεν είναι τρομοκράτης. Ο τρομοκράτης έχει πίσω του τη βούληση κάποιων που θεωρούν ότι αδικούνται, ενώ η δικαιοσύνη είναι, κατ΄ αυτούς, εξωνημένη. Ο τρομοκράτης είναι γι΄ αυτούς ήρωας.

Η τρομοκρατία ποτέ δεν μπόρεσε να επιβάλει τη θέλησή της. Οι επαναστάσεις πολλές φορές το πέτυχαν. Οι επαναστάτες καλούνται να επιτελέσουν ηρωικές πράξεις, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους. Σκεφτείτε τον Κανάρη που κόλλησε το πυρπολικό του γεμάτο εύφλεκτες ύλες στην Τουρκική ναυαρχίδα. Πρότυπη ηρωική πράξη. Ωστόσο, αν δεν υπάρχει σαφής στόχος που να εκφράζει ένα σύνολο, η ηρωική πράξη πάει χαμένη, χωρίς συνέχεια. Μπορεί, παρόλα αυτά να έχει αφάνταστη συμβολική σημασία. Πρότυπο στη νεότερη ιστορία μας ήταν το κατέβασμα της Γερμανικής σημαίας στην Ακρόπολη από τους Μ. Γλέζο και Λ. Σάντα. Ο Γλέζος ήταν “ο πρώτος παρτιζάνος της Ευρώπης” (C. De Gaulle). Είχε όλα τα στοιχεία του ηρωισμού. Προσωποποιούσε την ομόφωνη αντίδραση του Ελληνικού λαού, διακινδύνευσε τη ζωή του και δεν στράφηκε κατά κάποιου Γερμανού, αλλά ενός μείζονος ναζιστικού συμβόλου, που το κατέβασε από το ιερότερο σύμβολο του Ελληνισμού, την Ακρόπολη. Ανταμείφθηκε από το Ελληνικό κράτος καταδικαζόμενος τρεις φορές σε θάνατο και φυλακιζόμενος για πολλά χρόνια, όπως είχε γίνει σε ήρωες της επανάστασης. Και από τους ομοϊδεάτες του με διαγραφή από το κόμμα του.

Υπάρχουν λοιπόν κριτήρια αρκετά σαφή για να ξεχωρίσουμε τον επαναστάτη από τον τρομοκράτη. Παρόλα αυτά, η στάση του κοινού διαμορφώνεται ανάλογα με τις επιθυμίες του και των κρατών ανάλογα με τα συμφέροντα των αρχόντων.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s