ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΒΙΑ

Δημήτρης Α. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Πρωινός Λόγος, Τρίκαλα. 12 Νοεμβρίου 2020

Στα Πανεπιστήμια συγκεντρωνόταν ανέκαθεν ό,τι πιο ζωντανό έχει η κοινωνία. Είναι οι νέοι με όλη την ορμή της νεότητάς τους. Συγχρόνως είναι εκείνοι που έχουν περάσει από κάποια κρησάρα, που κατά καιρούς ονομάζεται Πανελλήνιες εξετάσεις ή όπως αλλιώς θέλετε, πάντοτε με στοιχεία επιλογής των ικανοτέρων σε κάποιον τομέα τουλάχιστον. Από τα Πανεπιστήμια εξέρχονται οι μελλοντικοί ηγέτες σε επιστήμες, τέχνες, πολιτική κλπ. Από την αρχαιότητα, τον καιρό του Πυθαγόρα, μετείχαν σ΄ αυτούς τους νέους τα πιο επαναστατικά ή αναρχικά στοιχεία. Μαθητής στη Σχολή του Πυθαγόρα ο Ίππασος, ανέτρεψε τα θεμέλια του υπέρλαμπρου πνευματικού οικοδομήματος που είχε ανεγείρει ο Μεγάλος Δάσκαλος, αποδεικνύοντας ότι υπάρχουν απεριοδικοί («άρρητοι») αριθμοί. Δολοφονήθηκε! Οι κλασικοί ρομαντικοί μυθιστοριογράφοι, συμπεριλαμβάνοντας τον V.Hugo, περιγράφουν την αντισυμβατική συμπεριφορά του φοιτητικού κόσμου. Έκταση έλαβαν τα φοιτητικά κινήματα τα τελευταία χρόνια, ιδίως με το Γαλλικό Μάη του 1968, το Ελληνικό Πολυτεχνείο και όχι μόνο.

Κάθε δημιουργική εξέγερση μοιραία εκφυλίζεται. Έτσι έχομε εδώ και πολλές δεκαετίες την αναστάτωση που συμβαίνει στα ΑΕΙ, όπου στεγάζονται κάθε είδους παρανομίες, συμπεριλαμβάνοντας ναρκωτικά, μέσα καταστροφής, πραγματικές καταστροφές, όλα μαζί συμβάλλοντας στην υποβάθμιση της παιδείας. Τα έκτροπα καλύπτονται από το «Άσυλο», σύμφωνα με το οποίο δεν μπορεί εύκολα να επέμβει η κρατική κατασταλτική μηχανή μέσα στους Πανεπιστημιακούς χώρους, κατάλοιπο της εισόδου των τανξ στο Πολυτεχνείο το 1973. Οι υπεύθυνοι να επιβάλλουν τάξη, Πρυτάνεις και Υπουργός παιδείας, απεκδύονται από την ευθύνη, φορτώνοντάς την ο ένας στον άλλον.

Υπάρχει άραγε λύση; Τα ΑΕΙ είναι ο κατεξοχήν χώρος όπου διακινούνται ιδέες. Διαφέρουν ποιοτικά από τη στοιχειώδη (υποχρεωτική) και τη μέση εκπαίδευση. Στην υποχρεωτική εκπαίδευση οφείλει να αναπτύσσεται η παιδεία, με στόχους παγκόσμιους και εθνικούς. Στη μέση εκπαίδευση αρχίζει η διαφοροποίηση των στόχων και ο κάθε μαθητής αθροίζει ικανότητες, γνώσεις και τέχνες που θα του είναι χρήσιμες στη ζωή. Η Ανώτατη Παιδεία δεν προσθέτει απλώς ποσοτικά εξειδικευμένες γνώσεις και τέχνες, αλλά και τις παράγει, επιτελώντας όχι μόνο εκπαίδευση, αλλά και έρευνα. Η έρευνα απαιτεί όσο γίνεται πιο μεγάλη ελευθερία, που να επιτρέπει την όσο γίνεται ευρύτερη φαντασία, τιθέμενη κάτω από τον έλεγχο της λογικής. Κάθε περιορισμός αποβαίνει σε βάρος αυτού του σκοπού. Έτσι, σωστά, επιβλήθηκε το «Άσυλο». Για να προστατεύει τα Ανώτατα Ιδρύματα από εξωγενείς επιδράσεις, όπως είναι το Κράτος ή, όπου υπάρχει ιδιωτική ανώτατη παιδεία, από τα εξωγενή συμφέροντα. Ωστόσο, το άσυλο, επιτρέπει να αναφύονται και εσωτερικοί κίνδυνοι που εμποδίζουν τη διακίνηση των ιδεών, χωρίς να μπορεί κανένας να τους αναχαιτίσει. Υπάρχει άραγε λύση;

Το ανθρώπινο πνεύμα που διοικεί τον κόσμο έχει ηλικία πολύ λίγων χιλιάδων ετών, με σαφή σταθμό, την ανάπτυξη του Ελληνικού πολιτισμού και της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η ιστορία της Ζωής στη γη όμως έχει ηλικία εκατομμυρίων ετών. Σ΄ αυτό το διάστημα με ποικίλους τρόπους είχε την ευκαιρία η Ζωή να βρει λύσεις για τα προβλήματά της. Μια από τις επικρατέστερες θεωρίες (Δαρβινική άποψη) είναι ότι, για ποικίλους λόγους, συχνά τυχαίους, δεν γίνεται ακριβής αντιγραφή των προηγουμένων, αλλά παραλλάσσουν τα παραγόμενα. Από τις παραλλαγές οι περισσότερες είναι θνησιγενείς και καταστρέφονται χωρίς να αφήσουν απογόνους. Κάποιες ελάχιστες όμως τυχαίνει σπάνια να είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στο περιβάλλον, επιβιώνουν και αντιγράφονται στους απογόνους. Παρατηρώντας λοιπόν πώς λειτουργεί η Φύση, θα μπορούσαμε ίσως να εμπνευσθούμε ιδέες για το πώς να αντιμετωπίσουμε τα τρέχοντα προβλήματά μας, προσαρμόζοντάς τα ανάλογα.

Στα σχετικά ανώτερα ζωντανά όντα, υπάρχουν τέσσερις ιστοί, ο καλυπτήριος επιθηλιακός, ο κινητήριος μυϊκός, ο συνδετικός ερειστικός και ο νευρικός, που διακινεί σήματα. Να λοιπόν που υπάρχει το αντίστοιχο των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, το Νευρικό Σύστημα μέσα στο οποίο διακινούνται σήματα και ιδέες. Έχει κι αυτό προβλήματα όπως τα δικά μας ΑΕΙ. Η άμυνα του οργανισμού μας έναντι όλων σχεδόν των απειλών, γίνεται με τον ερειστικό ιστό. Αυτός στερεώνει μηχανικά τα μέλη και τα σπλάγχνα μας και διαθέτει πολύ ενεργά κύτταρα για να προστατεύουν από ξένους εισβολείς. Κύρια ανάμεσά τους είναι τα φαγοκύτταρα, που μόλις εισβάλει ένας ξένος οργανισμός, τον αναγνωρίζουν, πέφτουν επάνω του και το καταβροχθίζουν. Η μάχη που ακολουθεί μπορεί να είναι επική και τη βιώνομε με πυρετό και τα υπόλοιπα σημεία της φλεγμονής. Ενόσω ζούμε, αυτά τα κύτταρα, στρατιωτάκια και αστυνόμοι, μας προφυλάσσουν από εισβολείς. Αν αποτύχουν, πεθαίνομε. Έτσι προστατεύονται όλα τα όργανά μας, εκτός από ένα, το νευρικό μας σύστημα.

Το νευρικό μας σύστημα είναι δομημένο μέσα σε ένα οχυρό κάστρο, το κρανίο και τη σπονδυλική στήλη, που έχει αρκετές γραμμές άμυνας, οστά και μήνιγγες, αλλά επιτρέπει να εισάγονται οι απαραίτητες θρεπτικές ουσίες διαμέσου του και να αποβάλλονται τα δηλητηριώδη απόβλητα. Ως προς την άμυνά του από τους ανεπιθύμητους εισβολείς, διαθέτει το δικό του σύστημα. Έχει αμυντικά κύτταρα που δεν κατάγονται από τον ερειστικό (συνδετικό) ιστό, αλλά από τον ίδιο το νευρικό ιστό, τα ειδικά νευρογλοιακά κύτταρα, που έχουν φαγοκυτταρικές ικανότητες. Στην προσπάθειά τους να καταστρέψουν εισβολείς τα κοινά αμυντικά μας κύτταρα, συχνά καταστρέφουν και υγιείς ιστούς, που, μετά την αποδρομή της φλεγμονής, θα αναπλασθούν. Ο νευρικός ιστός όμως δεν αναπλάθεται. Τα νευρικά κύτταρά μας γενικά δεν πολλαπλασιάζονται και η ηλικία καθενός είναι ίση με την ηλικία μας. Επομένως, αν η Φύση άφηνε την προστασία του νευρικού ιστού στα κοινά φαγοκύτταρα, θα μπορούσαν να επέλθουν ανεπανόρθωτες βλάβες. Γι΄ αυτό υπάρχουν τα εξειδικευμένα νευρογλοιακά κύτταρα, με καταγωγή από τον ίδιο το νευρικό ιστό. Μόνο όταν αυτά αποτύχουν, θα εισβάλλουν τα κοινά φαγοκύτταρα και η περιοχή θα γεμίσει με πύον, πτώματα δηλαδή μικροβίων και κυττάρων του οργανισμού.

Τι μας διδάσκουν όλα αυτά λοιπόν; Πρώτο, η περίφραξη και το άσυλο της περιοχής όπου διακινούνται οι ιδέες είναι απαραίτητα. Δεύτερο, η άμυνα του ασύλου δεν μπορεί να αφεθεί στις γενικές δυνάμεις καταστολής, αστυνομία και στρατό. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να υπάρχει. Τέτοια άμυνα είναι δυνατή, μόνον αν κατάγεται από τα ίδια τα ΑΕΙ. Ένα σώμα Ασφάλειας, με προσωπικό επιλεγόμενο από το ΑΕΙ (Πρυτανικό Συμβούλιο;) και ελεγχόμενο απόλυτα από αυτό, εξασφαλίζει ότι α) κανένας δεν εισέρχεται στο ΑΕΙ, αν δεν είναι μέλος του (διδακτικό, διοικητικό, φοιτητικό προσωπικό) ή δεν έχει την άδεια των αρμόδιων αρχών· και β) καταστέλλει οποιαδήποτε ανωμαλία γεννιέται μέσα στο ίδρυμα, όπως διακίνηση ναρκωτικών αντί ιδεών, και άλλες καταστρεπτικές πράξεις. Μόνο σε κατάρρευση αυτού του συστήματος επιτρέπεται η είσδυση στα ΑΕΙ των κοινών κατασταλτικών δυνάμεων.

3 thoughts on “ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΒΙΑ

  1. Κάθε επιστημονικό breakthrough συνεπάγεται, ευτυχώς όχι νομοτελειακά, ένα break. Αυτό όμως δεν καθαγιάζει τη βία.

    Like

  2. Η δική μου εμπειρία από ΗΠΑ και Ελλάδα είναι ότι στις ΗΠΑ υπάρχει η αστυνομία του Πανεπιστημίου με ένστολους αστυνομικούς, όπως και της πόλης, και η εμβέλεια τους είναι εντός του πανεπιστημιακού χώρου. Έτσι έχουν την ευθύνη να διατηρούν την τάξη και οι παράνομες δραστηριότητες σπανίζουν χωρίς να έχουν διάρκεια. Εδώ στην Ελλάδα η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα αρνείται να υπάρχει τάξη εντός του χώρου για να υπάρχει περισσότερη ελευθερία που έχει να κάνει με την παραταξιακή/κομματική δράση. Το πρώτο πράγμα που βλέπει ο νεοεισερχόμενος φοιτητής στο πανεπιστήμιο είναι τα μικρομάγαζα των κομμάτων που του προτείνουν να γίνει μέλος. Δεδομένου ότι τα πολιτικά κόμματα ενδιαφέρονται κατά κύριο λόγο για το πολιτικό κόστος, μοιραία το φοιτητικό κίνημα διαμορφώνεται σαν σημαντική συνιστώσα αυτού του μηχανισμού και ενεργεί σύμφωνα με έξωθεν εντολές. Στους φοιτητές αν προστεθεί και ένα 30% των καθηγητών που είναι κάτω του μετρίου έχουμε μια πλειοψηφική δύναμη που καθορίζει την υφιστάμενη κατάσταση. Το 70% των καθηγητών είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, αλλά αν προσπαθήσουν να τα βάλουν με την κομματική θολούρα δεν βγάζουν άκρη και σε αυτό συμβάλλει και η φιλοκομματική νομοθεσία που είναι εναντίον τους και δεν τους βοηθά. Σαν λύση θα πρότεινα να μην υπάρχουν σύλλογοι γενικά προσκείμενοι σε κομματικές παρατάξεις και κατά δεύτερο τα όργανα διοίκησης, όπως είναι ο πρόεδρος τμήματος, ο κοσμήτορας, οι πρυτανικές αρχές, να έχουν αυξημένες αρμοδιότητες και ευθύνες, όπως γίνεται στα πετυχημένα πανεπιστήμια στο εξωτερικό. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να επιβάλλουν ποινές σε παρανομούντες, ή να καλέσουν την αστυνομία να επέμβει.

    Like

    1. Χαίρομαι που, χωρίς να το γνωρίζω, η πρότασή μου ταιριάζει με αυτή των ΗΠΑ για την παρουσία ενστόλων με εμβέλεια εντός του Πανεπιστημιακού χώρου.

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s