ΕΛΛΑΔΑ – ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Δημήτρης Α. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Κοινή Γνώμη, 11 Αυγούστου, 2020

Δεν έχω διαβάσει τη συμφωνία που κάναμε με την Αίγυπτο κι έτσι δεν μπορώ να έχω γνώμη για το περιεχόμενό της. Ωστόσο, σταθερά πιστεύω πως η σαφήνεια στις διεθνείς σχέσεις είναι ό,τι καλύτερο υπάρχει για την ειρήνη. Εφόσον βέβαια είναι συμβιβασμός και όχι υποχώρηση.

Με τις ατελείς ιστορικές γνώσεις μου (συγχωρήστε με), προσπαθώ να συνοψίσω τη συμβίωσή μας με τους Αιγυπτίους. Στην αρχαιότητα ήταν από τους πιο σοφούς. Είχαν ανακαλύψει τη γραφή, τα ιερογλυφικά, που ήταν σύμβολα εννοιών και έτσι μπορούσαν ευκολότερα να μεταβιβάζουν τις γνώσεις τους από τη μια γενιά στην άλλη αθροίζοντάς τες. Ωστόσο, η γραφή τους υστερούσε από την Ελληνική αλφαβητική γραφή που ακολούθησε και στην οποία συμβολίζονταν φθόγγοι, φωνήματα, όχι έννοιες. Έτσι, τα Αιγυπτιακά ιερογλυφικά παρίσταναν το νοητό Λόγο, ενώ τα Ελληνικά γράμματα την αισθητή Γλώσσα. Η μεγαλοφυΐα στην ανακάλυψή των τελευταίων ήταν ότι για κάθε φθόγγο αντιστοιχούσε ένα μόνο γράμμα και για κάθε γράμμα ένας μόνο φθόγγος. Το εργαλείο ήταν φοβερό, καθώς μάλιστα επέτρεπε τη διάχυση της γνώσης όχι μόνο στην περιορισμένη κάστα των ιερέων (επιστημόνων), αλλά σε όλο το λαό, σε όποιον ήξερε να μιλάει Ελληνικά. Η Ελληνική υπεροχή φάνηκε όταν ο Θαλής από τη Μίλητο πήγε στην Αίγυπτο να διδαχθεί από τους σοφούς και τους άφησε εμβρόντητους όταν μπόρεσε να υπολογίσει το ύψος των πυραμίδων από την ομοιότητα των τριγώνων που σχηματίζονταν από το άγνωστο ύψος των πυραμίδων και το γνωστό δικό του αφενός και το μήκος της σκιάς τους από την άλλη. Οι Αιγύπτιοι άρχισαν να ξεπέφτουν.  Έπεφταν κατά διαστήματα στην επικράτεια των Περσών που προσδοκούσαν από την εύφορη πεδιάδα του Νείλου τα δημητριακά τους. Ο Περικλής, αν θυμάμαι καλά, προσπάθησε να αποσπάσει την Αίγυπτο από τους Πέρσες, αλλά απέτυχε. Αυτός ο εκπληκτικός, ο μέγιστος θα έλεγα, πολιτικός ήταν μάλλον κακός στρατηγός. Έχοντας επίγνωση της αδυναμίας του, φρόντισε για την άμυνα της πατρίδας του, π.χ. χτίζοντας τα μακρά τείχη και όχι κατακτητικούς πολέμους που είχε κάνει ο Κίμων. Ακολούθησε η Αλεξανδρινή περίοδος. Ο μεγαλύτερος ηγέτης όλων των εποχών, στρατηγός και πολιτικός, ενώ στόχος του ήταν κυρίως η Περσία, κατάλαβε πως για την οριστική ήττα των Περσών ήταν απαραίτητη η διακοπή της επαφής τους με την Αίγυπτο. Έτσι κατάκτησε την Αίγυπτο. Μόνο που, για τον Αλέξανδρο, ο όρος κατάκτηση δεν ήταν τόσο η δεσποτική εξουσία ενός έθνους πάνω στα άλλα, αλλά μάλλον ένα υβρίδιο του Ελληνισμού με τους κατά τόπους πολιτισμούς. Έτσι δημιουργήθηκε η Αλεξανδρινή περίοδος των Πτολεμαίων με την εκπληκτική ανάπτυξη της παιδείας, τη δημιουργία της περίφημης βιβλιοθήκης (που καταστράφηκε από ποικίλους που δεν εκτίμησαν την ανεκτίμητη αξία της) και ειδικότερα την ανάπτυξη των φυσικών επιστημών, με επιστήμονες όπως ο Ήρων, ο Ευκλείδης κλπ. Η περίοδος αυτή συνεχίσθηκε και με τη Ρωμαϊκή κατοχή, αλλά τερματίσθηκε με την εκπάγλου καλλονής Κλεοπάτρα, που αυτοκτόνησε όταν ο εραστής της Αντώνιος ηττήθηκε από τον  Οκταβιανό Αύγουστο.

Στα νεότερα χρόνια οι σχέσεις μας με την Αίγυπτο συνέχισαν να είναι θετικοαρνητικές, με επικράτηση των θετικών μάλλον στοιχείων. Στην Επανάστασή μας ο Σουλτάνος ευρισκόμενος σε απελπισία ζήτησε τη συνδρομή των μισοανεξάρτητων Αιγυπτίων, του Μωχάμετ Άλι από τη Δράμα. Ο  γιος του (ίσως θετός) Ιμπραήμ (Αβραάμ) στάλθηκε να καταστείλει την Ελληνική Επανάσταση. Ο Ιμπραήμ  ήταν  σπουδαίος στρατιωτικός, αλλά δεν ολοκλήρωσε την αποστολή του, αφενός λόγω της συνεχιζόμενης επιμονής των Ελλήνων, όπως με τον κλεφτοπόλεμο του Κολοκοτρώνη, και αφετέρου λόγω της γνωστής ναυμαχίας στο Ναβαρίνο. Η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Πλήθος Ελλήνων, μετά την επανάσταση, κυνηγημένοι ή παραμελημένοι από την Ελληνική πολιτεία μετανάστευσαν στην Αίγυπτο, όπου αναπτύχθηκαν ως επιτυχημένοι επιχειρηματίες. Από την άλλη ο Ιμπραήμ συνέχισε τη στρατιωτική του δραστηριότητα δίνοντας μάχες εναντίον των Τούρκων. Σε όλες τις μάχες του βγήκε νικητής, σε όλες τις περιπτώσεις όμως η πολιτική ακύρωσε τις νίκες του, για να οδηγηθεί τελικά στο θάνατο από κατάθλιψη και φυματίωση. Στα νεότερα χρόνια, οι Έλληνες επιχειρηματίες αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν την Αίγυπτο όταν ο Νάσερ αποφάσισε να ανεξαρτητοποιηθεί από την εκμετάλλευση των ξένων, αλλά η Αίγυπτος στάθηκε πάντοτε στο πλευρό μας κυρίως όσον αφορά το Κυπριακό πρόβλημα. Έβλεπαν (και βλέπουν) τους Τούρκους ως κατακτητές/καταπιεστές Οθωμανούς, όπως ακριβώς και εμείς, όπως του βλέπουν και άλλοι μουσουλμανικοί λαοί, οι Σύροι κλπ, παρά την ομόθρησκη πίστη τους στον Μωάμεθ. Σεβάσθηκαν σε γενικές γραμμές τους πιστούς της δικής μας θρησκείας.    

Δεν ξέρω το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας ούτε είμαι σε θέση να το εκτιμήσω πλήρως έστω διαβάζοντάς το, χωρίς συζήτηση με ειδικούς. Ούτε μπορώ να στηριχθώ στις απόψεις των πολιτικών, αφού, εκ προοιμίου γνωρίζω ότι οι συμπολιτευόμενοι θα το εκθειάσουν και οι αντιπολιτευόμενοι θα το απορρίψουν ως επιζήμιο για τα εθνικά μας συμφέροντα. Έχω ξαναγράψει ότι το σημαντικό θα είναι μια συμφωνία με την ίδια την Τουρκία, η οποία, είναι βέβαιο, δεν θα δεχθεί ως έγκυρο ένα σύμφωνο μεταξύ μας και της Αιγύπτου που τη θίγει. Εμείς ζητούμε να κριθεί από διεθνές δικαστήριο η διαφορά μας για την Υφαλοκρηπίδα, εκείνοι όμως ζητούν να κριθούν ταυτόχρονα από δικαστήριο και οι αποκαλούμενες από αυτούς “γκρίζες ζώνες”, περιοχές που θεωρούμε δικές μας αλλά αυτοί αμφισβητούν την κυριότητά μας. Φοβούμαι ότι αυτοί έχουν ένα γενικό σχέδιο που το έχουν επιμερίσει και επιδιώκουν ένα ένα μέρος του, ενώ εμείς δεν έχομε ολοκληρωμένο σχέδιο. Με αυτό εννοώ πως θα έπρεπε να διευθετηθούν από διεθνές δικαστήριο τα πάντα μεταξύ μας, όπως π.χ. η παρουσία Τουρκικών στρατευμάτων έξω από την επικράτειά τους, στην Κύπρο, στη Λιβύη και δεν ξέρω πού αλλού. Δεν αποκλείεται να χάσουμε κάποια από όσα θεωρούμε δικά μας, αλλά θα κερδίσουμε άλλα, με περισσότερο μακροχρόνιες συνέπειες. Εξάλλου, η αναζωογόνηση ερημωμένων νησιών μετατρέποντάς τα σε ενεργοπαραγωγά κέντρα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ανέμους, ήλιο, κύματα) και με θαλασσοκαλλιέργειες θα εμπεδώσει διεθνώς, αλλά προπάντων σε εμάς και τους ίδιους τους Τούρκους την ελληνικότητά τους. Θυμάμαι μια συνέντευξη του Ντεμιρέλ. Τον συμβουλεύθηκαν αν μπορούν να κάνουν απόβαση στα Ίμια. Ρώτησε: “Υπάρχει κανένας άνθρωπος πάνω τους;” Και όταν του απάντησαν αρνητικά, τότε τους είπε: “Κάνετε απόβαση!” Η διαφορά μεταξύ προκλήσεων και στρατιωτικής δράσης είναι ποιοτική. Και μια στρατιωτική επέμβαση σε κατοικημένο τόπο με οικονομική, αλλά και λοιπή κοινωνική δραστηριότητα είναι αιτία για διεθνείς συνέπειες που δεν θα είναι πια μόνο λόγια.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s