ΙΞΙΩΝ

Δημ. Α. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com

Ηπειρωτικός Αγών, 13 Φεβρουαρίου 2020.

Ο Ιξίων, Λαπίθης βασιλιάς στη Θεσσαλία, υποσχέθηκε ακριβό δώρο στον πεθερό του, αλλά δεν τήρησε την υπόσχεσή του. Κι αυτός σε αντίποινα του έκλεψε άλογα. Η Θεσσαλία, με τη μεγάλη πεδιάδα της, ευνόησε τη χρήση του ίππου. Ο Ιξίωνας προσκάλεσε τον πεθερό του σε εορταστικό γεύμα και μόλις έφθασε, τον έσπρωξε στην πυρά. Η πρώτη δολοφονία συγγενούς. Η πράξη του εξήγειρε τους πάντες, καθώς παραβίασε το νόμο του ξένιου Δία και τον απέπεμψαν όλοι από παντού. Για να ξεφύγει κατέφυγε ικέτης στο ναό του Δία κι ο μεγάλος θεός τον λυπήθηκε, τον πήρε μάλιστα στον Όλυμπο. Ο Ιξίων όμως δεν είχε φρονηματιστεί. Ερωτεύθηκε την Ήρα! Φαίνεται πως τόλμησε να προχωρήσει και σε σεξουαλική παρενόχληση. Κι ο Δίας έδωσε τη μορφή της Ήρας σ΄ ένα σύννεφο, τη Νεφέλη, κι από το ζευγάρωμά τους βγήκαν οι Κένταυροι, μισοί άνθρωποι, μισοί άλογα (δηλαδή το περίφημο Θεσσαλικό ιππικό) που ήλθαν αργότερα σε σύγκρουση με τους Λαπίθες. Ο Δίας κεραυνοβόλησε τον Ιξίωνα και τον έδεσε με φίδια πάνω σε ένα φλεγόμενο τροχό που γυρίζει αιώνια στα Τάρταρα (ακόμη σήμερα περιστρέφεται). Οι υποσχέσεις πρέπει να τηρούνται, αλλιώς υπάρχουν ποινές. Η φιλοξενία είναι ιερή, αλλιώς αποδοκιμάζεται απόλυτα από την κοινωνία. Οι παράτολμοι πόθοι πρέπει να ελέγχονται, αλλιώς φουντώνουν με τη φαντασία και καταλήγουν στην εσαεί τιμωρία.

Πόσο πιστά τηρούμε τις διεθνείς υποσχέσεις μας; Εννοώ συμφωνίες με τους γείτονές μας, αλλά και με τους “συμμάχους” μας με τους οποίους, εκόντας άκοντας έχομε υπογράψει συμβόλαια. Εμείς βέβαια ισχυριζόμαστε ότι οι άλλοι τις παραβιάζουν, αυτοί λένε ότι εμείς. Κάποιος βαθμός ανεπαρκούς επικοινωνίας δεν αποκλείεται, αλλά και η κακοήθεια, δεν είναι προνόμιο μόνο των άλλων. Ούτε αυτή αποκλείεται. Βρισκόμαστε σε μια κρίση φιλοξενίας. Δικαίως υποφέρομε. Αλλά μην ξεχνάμε ότι η φιλοξενία είναι ιερή και την επιτηρεί με τους κεραυνούς του ο μεγάλος θεός. Και αφηνόμαστε στη φαντασία μας που ονειρεύεται ερωτικούς ηρωισμούς και μας παρασύρει σε ανομολόγητες πράξεις. Μήπως μας περιμένει ο φλεγόμενος τροχός με τα φίδια;

Η ανάγκη αυτοαξιολόγησης είναι σήμερα απαραίτητη όσο ποτέ άλλοτε. Συχνά ακούω και διαβάζω ότι χρειαζόμαστε παιδεία. Η παιδεία που πήραμε τους δυο αιώνες της ελευθερίας μας μάς οδήγησε σε δόξες, αλλά και σε τρισμέγιστες συμφορές, αρχίζοντας από την ντροπή της ήττας το 1897, την ασύλληπτη Μικρασιατική καταστροφή, την τραγωδία της Κύπρου. Αυτή η παιδεία εντυπώθηκε μέσα μας με την ιδέα ότι είμαστε ο σπουδαιότερος, ο πιο ευφυής και ένδοξος λαός, που μας έχουν αδικήσει. Τιμούμε τη μπαμπεσιά. Ο μεγάλος ήρωας που κατάφερε να νικήσει τους Τρώες, κατέλαβε την Τροία όχι με ηρωικές πράξεις, αλλά με την απάτη του δούρειου ίππου. Οι θεοί τον τιμώρησαν, αλλά και τον αντάμειψαν. Πολλά χρόνια αργότερα ήλθε ο Χριστιανισμός που ηρωοποίησε τους Εβραίους προγόνους του Χριστού, ιδίως τον Ιακώβ, που με απάτη πήρε τα πρωτοτόκια από τον αδελφό του, με απάτη πήρε την ευλογία (δηλαδή γονική παροχή) του πατέρα του προς τον αδελφό του, με απάτη ανέπτυξε το κοπάδι του, αντί του κοπαδιού του θείου του. Ο Θεός τον τιμώρησε, αλλά και τον αντάμειψε. Αυτοί είναι οι ήρωες που θαυμάσαμε και κάναμε πρότυπά μας στην παιδεία που πήραμε. Τέτοιες απάτες ονομάσαμε ευφυΐα, για την οποία καμαρώνομε. Κάποιοι, αραιά και πού, προσπάθησαν να γκρεμίσουν αυτή τη στρέβλωση της παιδείας μας. Θεωρήθηκαν “εθνομηδενιστές”, αφού αμφισβητούσαν τα “ιερά και τα όσια” με τα οποία είχαμε ανατραφεί. Η αλήθεια είναι ότι, ναι, τέτοια πρότυπα, πρέπει να γκρεμισθούν, αλλά, στη θέση τους πρέπει να στηθούν άλλα, πιο πραγματικά, από τα οποία, δόξα τω Θεώ, η ιστορία μας δεν έχει έλλειψη. Αριστοτέλη, Επίκουρο και τόσους άλλους μεγάλους δεν θυμάμαι να διαβάσαμε και διδαχθήκαμε ποτέ στο σχολείο. Δεν ξέρω αν διδάσκονται σήμερα τα παιδιά, αλλά αμφιβάλλω αν μάθανε από αυτούς ποτέ τι σημαίνει δημοκρατία. Αυτόματα, όπως είναι φυσικό, οι νέοι μας απαιτούν. Δεν έμαθαν όμως να απαιτούν ό,τι επιθυμούν στη βάση κανόνων, που είναι η ουσία της δημοκρατίας. Αντίθετα, είτε τους επιβάλλονται κανόνες που δεν ικανοποιούν τις απαιτήσεις τους, είτε αναγκάζονται να ενεργούν παραβιάζοντας κανόνες. Την τέχνη να αλλάζουν έλλογα κανόνες δεν την διδάχθηκαν ποτέ. Ούτε σήμερα, φοβούμαι, τη μαθαίνουν.

Οι περισσότεροι που ζητούν περισσότερη παιδεία για τους μαθητές μας, στην πραγματικότητα εννοούν παραγέμισμα της μνήμης τους με μύθους και ιστορίες που χαϊδεύουν τα αυτιά των παιδιών.  Όμως, εύστοχα τονίζει ο Schopenhauer, “είναι επικίνδυνο να διαβάζουμε για ένα θέμα πριν σκεφθούμε οι ίδιοι πάνω σ΄ αυτό. Όταν διαβάζουμε, κάποιος άλλος σκέφτεται για μας”. Και η πραγματική παιδεία; Τα παιδιά, στην ηλικία που μπορούν να ρουφούν σα σφουγγάρια τα πάντα, πρέπει να μάθουν να σκέφτονται, όχι να απομνημονεύουν, ημερομηνίες και ονόματα ηρώων. Φυσικά δεν είναι εύκολο να το κάνει κάποιος δάσκαλος που δεν το έμαθε στο νηπιαγωγείο, αλλά εδώ είναι η ευθύνη των δασκάλων των δασκάλων μας, των διανοητών, των καθηγητών των Πανεπιστημίων. Οι διεθνείς μέθοδοι υπάρχουν. Οι γνώσεις που μας μένουν και διαπλάθουν την κρίση μας είναι αυτές που αποκτούμε αναζητώντας τες, όχι εκείνες με τις οποίες μας ταΐζουν μασημένες στο στόμα με το κουταλάκι. Φυσικά αυτό το τελευταίο είναι το πιο εύκολο και για τους μαθητές και για τους δασκάλους και για τους δασκάλους των δασκάλων τους.

Αναγνώστη μου, ίσως έχεις παιδιά. Πώς τα ανατρέφεις; Τους αγοράζεις στις γιορτές παιχνίδια. Μήπως, αντί γι΄ αυτό, θα έπρεπε να τους προσφέρεις χρόνο παίζοντας μαζί τους και κατασκευάζοντας μαζί τους παιχνίδια; Αφήνεις την ευθύνη της παιδείας τους στους δασκάλους. Σωστά, αν είσαι και λίγο εύπορος, πληρώνεις ιδιωτικά σχολεία, όπου, τουλάχιστον δεν υπάρχουν σιχαμένοι ψευδοπρόσφυγες και λαθρομετανάστες. Οι δάσκαλοι σου λένε ότι όλα πάνε καλά κι έρχονται οι Πανελλήνιες (και αργότερα η ίδια η ζωή) και αποδεικνύει ότι τίποτε δεν πήγε καλά. Έφταιγαν βέβαια οι άλλοι. Δεν μιλώ για τη μειονότητα που, έξοχα προικισμένη, θα προχωρήσει παρ΄ όλες τις αντίξοες καταστάσεις· ούτε για την άλλη μειονότητα που έχει ικανότητες άλλες από εκείνες που ζητά το σχολείο όπου υστερούν. Μιλώ για τη μεγάλη πλειονότητα των παιδιών, που θα προχωρήσουν αν έχουν καλή παιδεία, θα μείνουν πίσω αν έχουν κακή.

Να σεβαστούμε με οποιοδήποτε κόστος τις υποσχέσεις μας  και την ιερή φιλοξενία, να συγκρατήσουμε τη ερωτοηρωική φαντασία μας. Αλλιώς, φοβούμαι πως μας περιμένει η εσαεί τιμωρία δεμένους με φίδια στο φλεγόμενο τροχό.

 

 

2 thoughts on “ΙΞΙΩΝ

  1. “Συχνά ακούω και διαβάζω ότι χρειαζόμαστε παιδεία.”
    Σε αυτό αξίζει να εμβαθύνεις περισσότερο. Τί είναι αυτή η ΠΑΙΔΕΙΑ; Και πως προσφέρετε στην αίθουσα; στο προαύλιο, στη βιβλιοθήκη (αν υπάρχει); Στην προετοιμασία των δασκάλων;
    Συχνά ντρέπομαι που έζησα 40 χρόνια πάνω στην έδρα. Φαίνεται να απέτυχα.

    Like

    1. Βαγγέλη, όταν βρεθούμε αξίζει να το συζητήσουμε. Προσωπικά θεωρώ ότι παιδεία προσφέρεται όχι με το τι διδάσκεις, αλλά με το πώς διδάσκεις, γενικότερα με τη συμπεριφορά σου. Και διαπιστώνεται, δεν μετριέται, σαν όλες τις ποιοτικές ιδιότητες. Από τη συμπεριφορά όσων γνώρισα του περιβάλλοντός σου έχω την αίσθηση ότι πέτυχες όσο λίγοι ζώντας 40 χρόνια πάνω στην έδρα.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s