Τρίτη Άποψη. Η Μακεδονία είναι μία(;) και είναι ελληνική(;)

Δημ. Α. Σιδερής*, dimitris.sideris@gmail.com

Ηπειρωτικός Αγών, 22 Ιουνίου 2018

Η σύγχυση είναι αιτία διαφωνιών, ακόμη και χωρίς σημαντική σύγκρουση συμφερόντων. Ένα σύνθημα που επικρατεί σήμερα είναι: «Η Μακεδονία είναι μία και είναι Ελληνική». Ποια Μακεδονία όμως; Την εποχή του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου η Μακεδονία περιλάμβανε περίπου την έκταση της σημερινής Ελληνικής (Δυτικής, Κεντρικής και Ανατολικής) Μακεδονίας. Εδώ και 23 αιώνες, από τη Ρωμαϊκή περίοδο, με το όνομα Μακεδονία περιλήφθηκε μια πολύ ευρύτερη περιοχή και αυτός ο όρος, με ακαθόριστα και μεταβαλλόμενα όρια, επικράτησε στη Βυζαντινή και Οθωμανική περίοδο. Αν και με ασαφή όρια, η περιοχή της Μακεδονίας, υπερβαίνει σημαντικά την  αρχαία Μακεδονία  και εκτείνεται σήμερα ως επί το πλείστον στην επικράτεια τριών γειτονικών κρατών. Στην Ελλάδα ανήκει έκταση ίση με περίπου 52% της περιοχής, στην  FYROM  38%, και στη  Βουλγαρία 10%. Επομένως, το πρώτο μέρος του συνθήματος είναι ασαφές. Είναι μία ή περισσότερες οι Μακεδονίες;

Αν θεωρήσουμε πολλές Μακεδονίες, η περιοχή που δέσποσαν κάποτε οι ένδοξοι βασιλιάδες, Φίλιππος και Αλέξανδρος, έγινε Ελληνική μετά τους Βαλκανικούς πολέμους. Ποτέ προηγουμένως. Η Ελλάδα υπήρξε Μακεδονική. Δεν κυριεύθηκε η Μακεδονία από τους Έλληνες, αλλά η Ελλάδα από τους Μακεδόνες. Αν, αντίθετα, θεωρήσουμε ότι η Μακεδονία είναι μία, αυτή είναι η ευρεία Μακεδονία, που σήμερα είναι διαμοιρασμένη στην Ελλάδα, στη FYROM και στη Βουλγαρία. Για να πούμε αν όλη αυτή είναι Ελληνική, πρέπει να ρωτήσουμε τον πληθυσμό της. Και στο σύνολό του είναι πολύ αμφίβολο αν θα απαντήσουν στην πλειοψηφία τους ότι όλη αυτή η περιοχή είναι Ελληνική. Η θεώρηση λοιπόν ότι η Μακεδονία είναι μία, αυτή δεν είναι Ελληνική και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να χαθεί η ελληνική Μακεδονία από τον Ελλάδα. Αφού είναι έτσι, τι γίνεται με αυτούς που ωρύονται ότι «η Μακεδονία είναι μία και είναι Ελληνική»; Αυτό είναι ίσως το πιο δελεαστικό και επικίνδυνο σύνθημα που έχει εκτοξευθεί ποτέ στον τόπο μας. Διατείνονται πως οι αντίθετοι στις απόψεις τους είναι προδότες και πρέπει να εκτελεσθούν, σαν του έξι στο Γουδί. Είναι μήπως, αντίθετα, αυτοί οι προδότες; Όχι, δεν είναι προδότες. Είναι άφρονες εθνικόφρονες. Πριν από χρόνια είδα το ερώτημα σε διεθνές γκάλοπ: «Είναι η Μακεδονία Ελληνική; Ναι-Όχι». Παρασυρμένος από άφρονα πατριωτισμό τσέκαρα το «Ναι». Κι αμέσως έπειτα σκέφτηκα τα παραπάνω. Το σύνθημα είναι απατηλό, προδοτικό, αλλά όσοι το επαναλαμβάνουν άσκεφτα δεν είναι προδότες: είναι απατημένοι. Ποιοι είναι οι εξαπατητές; Μα οι εξουσιαστές, ντόπιοι και ξένοι, που έχουν συμφέρον να στηρίζονται στη διάσπαση των μικρών, έτσι που να είναι αδύναμοι, ανίκανοι να τους αντισταθούν. Είναι οι ξένοι ανθέλληνες; Ούτε κι αυτό ισχύει. Απλώς κοιτάζουν τα συμφέροντά τους. Εδώ και αιώνες τα συμφέροντα όλων των ισχυρών, σε Ανατολή και Δύση, συμπίπτουν στο να είναι τα Βαλκάνια διασπασμένα και ανίκανα να προβάλλουν αντίσταση στις ανομολόγητες επιδιώξεις τους: Να υπάρχει αντιπαλότητα τόση ώστε να μην ενώνονται, αλλά και να συνυπάρχουν σχετικά ειρηνικά, για να μπορεί να αναπτύσσεται με ασφάλεια πάνω τους η κυριαρχία των ισχυρών, στρατιωτική, οικονομική. Και ανάμεσα στους ντόπιους είναι οι κάθε είδους εξουσιαστές, πολιτικοί, οικονομικοί, στρατιωτικοί, θρησκευτικοί που σφετερίζονται την εξουσία του δήμου.

Τα σημερινά Βαλκάνια υπήρξαν ενωμένα, άλλοτε αυτόνομα, τον καιρό του Φιλίππου, άλλοτε κάτω από μεγάλες αυτοκρατορίες, Μακεδονική, Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Οθωμανική. Η δικαιολογημένη προσπάθειά των κατοίκων τους για ελευθερία από τις αρχές του 19ου αιώνα ποδηγετήθηκε ώστε να εξασθενήσει ο μεγάλος ασθενής η Τουρκία, αλλά να μη διαλυθεί και να μην ισχυροποιηθούν οι Βαλκάνιοι, με μια ομόσπονδη δημοκρατία, όπως ονειρευόταν ο Ρήγας Φεραίος. Αυτού οι ιδέες ήταν ο μεγάλος κίνδυνος και γι΄ αυτό τον παρέδωσαν οι Αυστριακοί δέσμιο στους προαιώνιους εχθρούς τους, τους Τούρκους.

Στις αρχές του 20ού αιώνα ο Βενιζέλος, χωρίς την άδεια των ισχυρών, πέτυχε τη συμμαχία των Βαλκανικών χωρών εναντίον των Τούρκων και δοξάστηκαν η Ελλάδα και η ελευθερία. Δεν ήταν δυνατό να συνεχισθεί από τη μικρή και αδύνατη Ελλάδα για πολύ αυτή η ανεξαρτησία. Ήλθε η καταστροφή του 1922. Η Γιουγκοσλαβία πέτυχε την ενοποίηση αρκετών εθνοτικών περιοχών, ώσπου βγήκε από το Κομμουνιστικό μπλοκ, αρνήθηκε όμως να υπαχθεί στο Καπιταλιστικό. Υποδαυλίστηκε έντεχνα η διαμάχη μεταξύ των επιμέρους δημοκρατιών με το γνωστό διασπαστικό αποτέλεσμα. Αυτό δημιούργησε το πρόβλημα σε μας, καθώς οι Σλαβόφωνοι Μακεδόνες απέκτησαν την «ανεξαρτησία» τους. Και βρισκόμαστε στο πολύλημμα: Τι επιδιώκομε μ΄ αυτούς; Οι ίδιοι δεν θέλουν να είναι ούτε Βούλγαροι ούτε Σέρβοι (μαρτυρία Σ.Μυριβήλη), αν και η γλώσσα τους μοιάζει και με των δύο, χωρίς να είναι ακριβώς ίδια. Σωστά, ο Βενιζέλος πριν από ένα αιώνα, τόνισε τη Μακεδονική ταυτότητά τους (βλέπε και Π.Δέλτα στα Μυστικά του Βάλτου), για να ξεχωρίσουν από του Βουλγάρους που αποτελούσαν τότε την κυριότερη απειλή για μας. Η επανένωση με τη Σερβία, επομένως, είναι αδύνατη. Ο κατακερματισμός τους θα σημάνει μια μεγάλη Αλβανία και μια μεγάλη Βουλγαρία, που θα αποτελούν σαφή απειλή για μας. Η διατήρηση της αντιπαλότητας, με το να αντιστεκόμαστε στην ενσωμάτωσή τους σε διεθνείς οργανισμούς είναι έντονα επιζήμια γι΄ αυτούς, αλλά και για μας. Ήδη έχουν κερδίσει το διπλωματικό παιχνίδι, όταν τους έχουν αναγνωρίσει σα Μακεδόνες και Δημοκρατία της Μακεδονίας όλες σχεδόν οι χώρες σε Ανατολή και Δύση. Η προσπάθειά μας να προβάλλουμε προσκόμματα στη διεθνή αναγνώρισή τους, θα φέρει άλλον ένα παίχτη στο προσκήνιο. Όπως εμείς βλέπομε φίλο καθένα που αντιτίθεται στην Τουρκία, έτσι κι οι Σλαβομακεδόνες, θα βλέπουν φίλο καθένα που αντιτίθεται σ΄ εμάς, δηλαδή τους Τούρκους, που σήμερα μας απειλούν ανοιχτά. Η εκκλησιαστική ενότητά μας, όπως στη μακρά Βυζαντινή και Οθωμανική περίοδο, είναι σημαντική και οι FYROMόνες έκαναν το πρώτο βήμα έκπληξη προς αυτή την κατεύθυνση. Βέβαια ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι Τούρκος υπήκοος κι αυτό δυσκολεύει. Μένει στην ευθύνη τη δική μας και τη δική τους να βρούμε τρόπο ειρηνικής, δημιουργικής, συμπληρωματικής, συμβίωσης με αμοιβαίες υποχωρήσεις, σε θέματα που έντεχνα μας έχουν επιβληθεί με συνεχή πλύση εγκεφάλου εδώ και 3-4 γενιές.

Αυτή τη στιγμή, με κυβερνητικές πρωτοβουλίες και συγκυρία ηπιότερων κυβερνήσεων στη FYROM και με βάση την προεργασία προηγούμενης κυβέρνησής μας (ιδίως Βουκουρέστι) έχομε φθάσει σε σημαντική προσέγγιση. Απαιτείται σωφροσύνη από αυτούς και από εμάς, από συμπολίτευση και αντιπολίτευση, για να φθάσουμε σε δημιουργικό αποτέλεσμα. Αν καταλήγει σε συμφωνία μια κυβέρνηση που θεωρείται αναξιόπιστη, δεν είναι αρκετή δικαιολογία για την εθνικά επιζήμια απόρριψή της.

*Ο κ. Δημήτριος Α. Σιδερής είναι ομ. κα

One thought on “Τρίτη Άποψη. Η Μακεδονία είναι μία(;) και είναι ελληνική(;)

  1. Το πρόβλημα είναι όντως η μέθοδος του διαίρει και βασίλευε που χρησιμοποιείται από αυτούς που θεωρούνται ισχυροί επειδή έχουν μεγάλη δύναμη στο να καταστρέφουν με βομβαρδισμούς και ότι άλλο καταστρεπτικό μέσο έχει επινοήσει ο διεστραμμένος νους τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, το όνομα “Μακεδονία” δόθηκε από τον Τίτο με καλά σχεδιασμένο πλάνο να αποτελέσει ακριβώς το μήλο της έριδος στη συγκεκριμένη περίπτωση. Δίνοντας τέτοιο όνομα όχι μόνο δε θα λύσει το πρόβλημα, όπως κάποιοι νομίζουν , αλλά και θα δημιουργήσει καταστάσεις χειρότερες από αυτές του Τρωικού πολέμου. Αντίθετα αν αφαιρεθεί τελείως η λέξη Μακεδονία από την ονομασία του κρατιδίου αυτού, αμέσως λύνεται και το πρόβλημα, δεν υπάρχει άλλη λύση.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s