Τρίτη Άποψη. Γυναίκα

Δημ. Α. Σιδερής* dimitris.sideris@gmail.com

Ηπειρωτικός Αγών, 17 Μαρτίου 2018

Πέρασε η ημέρα της γυναίκας. Να τώρα κάποιες σκέψεις μου και δεν είναι ολοκληρωμένες.

Ένα πρωτόζωο, διαιρείται σε δύο ίσα μέρη κι αυτά αποτελούν τα θυγατρικά του κύτταρα, απαράλλακτα με το μητρικό. Αυτό σημαίνει το θάνατο του μητρικού χωρίς να αφήσει πτώμα. Μετά από μερικές γενιές, με την αναπόφευκτη φυσική φθορά σε κάποιους από τους αναρίθμητους μηχανισμούς που διέπουν τον πολλαπλασιασμό τους, τα κύτταρα χάνουν την ικανότητα να διαιρούνται. Τα περιμένει ο θάνατος με εγκατάλειψη πτώματος. Κι όμως. Δύο τέτοια ανάπηρα κύτταρα ενώνονται σε ένα. Καθώς οι βλάβες του ενός δε συμπίπτουν με του άλλου, αλληλοσυμπληρώνονται και ξαναρχίζουν να ζουν μια κανονική ζωή. Η χρησιμότητα του «γάμου».

Με την εξέλιξη, δημιουργήθηκαν τα τελειότερα ζώα. Τώρα μόνο τα γεννητικά τους κύτταρα διατηρούν την προγονική δυναμική αθανασία. Έχουν διαφοροποιηθεί σε δύο είδη. Τα θηλυκά (ωάρια) είναι πολύ λίγα, φορείς σχεδίου, πλούσια προικισμένα και δυσκίνητα, κουβαλώντας όσα εφόδια είναι απαραίτητα για το νέο ον που θα δημιουργηθεί. Τα αρσενικά (σπερματοζωάρια) είναι πολυάριθμα, ισχνά και ευκίνητα, χωρίς εφόδια άλλα από τα σχέδια για τη μελλοντική ζωή του νέου όντος.

Στα ανώτερα ζώα, ιδιαίτερα στον άνθρωπο, ολόκληρη η κατασκευή του σώματος είναι διαφορετική μεταξύ αρσενικών και θηλυκών. Η πιο προφανής διαφορά είναι ότι οι άνδρες έχουν πιο αναπτυγμένο μυϊκό σύστημα, ενώ οι γυναίκες έχουν την κατάλληλη ανατομική κατασκευή για την κύηση και τον θηλασμό.

Όταν άρχισαν οι άνθρωποι να δημιουργούν αναπαραγόμενη διατροφή, με καλλιέργεια της γης και εκτροφή ζώων, μετά το θάνατο του ιδιοκτήτη, έπρεπε αυτό το «κεφάλαιο» να μη διασκορπισθεί. Ο απλούστερος τρόπος ήταν να μεταβιβασθεί στα τέκνα του. Καθώς ο πατέρας ήταν άγνωστος, μεταβιβαζόταν από τη μητέρα στις θυγατέρες. Μητριαρχία.

Η άθροιση κεφαλαίου έφερε τη βία. Σαν μυϊκά ικανότεροι, οι άνδρες ήταν καταλληλότεροι από τις γυναίκες και για να σφετερίζονται την ξένη περιουσία και για να υπερασπίζονται τη δική τους. Έτσι, η περιουσία περιήλθε στην κυριότητα των ανδρών. Για να επιτευχθεί αυτό, απαραίτητο ήταν η γυναίκα να μην έχει παρά μόνον ένα, γνωστό σε όλους, ερωτικό σύντροφο. Και τώρα ο ρόλος της γυναίκας άλλαξε. Για να έχει τα προς το ζην, έγινε μητέρα των παιδιών του ανδρός της! Πατριαρχία.

Άρχισε η επεξεργασία των παραγόμενων προϊόντων και η ανταλλαγή τους με διαφορετικά προϊόντα άλλων. Άρχισε η κοινωνία. Οι άνδρες, πάντα ως μυϊκά ισχυρότεροι, ανέλαβαν όλες τις εξειδικευμένες εξωτερικές δουλειές, κυνήγι, καλλιέργεια γης, βοσκή ζώων, εμπόριο, βία αμυντική και επιθετική, τεχνίτες κάθε είδους κ.λπ. κι αυτά μαζί με τους βιολογικούς ρόλους τους, του συζύγου και πατέρα. Στις γυναίκες έμενε ο μονότονος ρόλος τους σπιτιού: Σύζυγοι, μητέρες και εστιάδες. Κάθε μεγάλης έκτασης βία έφερνε και νέες μείζονες θεσμικές ρυθμίσεις. Μετά τον Τρωικό Πόλεμο, στη δίκη του Ορέστη, παγιώθηκε η μετάπτωση από τη μητριαρχία στην πατριαρχία. Κι αυτό συνεχίσθηκε με μικρές παραλλαγές για πάνω από 3000 χρόνια, ως τους δύο παγκόσμιους πολέμους τον προηγούμενο αιώνα.

Σ’ όλη την περίοδο της πατριαρχίας, η κοινωνία ήταν αναλυμένη σε διαφορετικούς ρόλους που συντίθενταν για έναν κοινό σκοπό, κυρίως τη δημιουργία αναπαραγόμενων αποθεμάτων απαραίτητων στην κοινωνία για την επιβίωσή της. Σ’ αυτό το σύνολο ανήκαν μόνον οι άνδρες με τις πολυειδείς ενασχολήσεις τους, ενώ οι ρόλοι των γυναικών έμεναν μονότονοι: Σύζυγοι, μητέρες, εστιάδες. Πάντοτε εξαρτημένες από τους άνδρες τους για να επιβιώνουν.

Τα τελευταία χρόνια έγινε μεγάλη αναστάτωση. Η μαζική βία δε χρειάζεται πια μυϊκή ρώμη. Η απουσία των ανδρών στον πόλεμο άφησε την κοινωνική ζωή στις γυναίκες που αναγκάσθηκαν να κάνουν παραδοσιακά «ανδρικές» δουλειές. Και η επιδίωξη της ηδονής αποσυνδέθηκε τεχνολογικά από τη γονιμότητα. Τελικά, απόκτησαν πολιτικά δικαιώματα στα πλαίσια της ολιγαρχικής ρεπούμπλικας, που ευφημιστικά τη μεταφράζουμε στην Ελλάδα (διεθνές όνομά Hellenic Republic) σε Ελληνική Δημοκρατία.

Είναι, όμως, όλοι, άνδρες και γυναίκες κατάλληλοι για όλους τους κοινωνικούς ρόλους, έτσι που να προσφέρουν στην κοινωνία όλοι ισοδύναμα και να απολαμβάνουν από αυτήν ίσα δικαιώματα; Βιολογικά υπάρχουν διαφορές, όχι ανισότητες. Και ο πνευματικός κόσμος μας είναι άβατος για όλους τους έξω από μας, ώστε η άμεση σύγκριση με άλλων είναι αδύνατη. Οι βιολογικές και νοητές διαφορές ιεραρχούνται και γίνονται άνισες μόνο στα πλαίσια του κοινωνικού Εγώ μας. Οι μητρικές ικανότητες (κυοφορία και θηλασμός) παραμένουν αμιγώς γυναικείες ικανότητες. Η μυϊκή υπεροχή του άνδρα έπαψε να είναι προνόμιο· η ενέργεια παρέχεται πια από μηχανές. Πνευματικά, βαθμιαία, οι γυναίκες κατέκτησαν όλα τα «ανδρικά» επαγγέλματα, όπως συμμετοχή στις επιστήμες. Όταν ήμουν φοιτητής, στο έτος μου μόνο 10% ήταν κορίτσια. Τώρα η πλειονότητα είναι θηλυκού γένους. Εντελώς όμως; Μήπως παραμένουν πνευματικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων που εμποδίζουν την ισότητά τους;

Έχομε πολλές επιστήμονες, αλλά οι ερευνήτριες, που χάραξαν καινούριους δρόμους σπανίζουν. Μαθηματικά μυαλά γυναικεία υπάρχουν πολλά, αλλά νέοι μαθηματικοί δρόμοι δεν έχουν ανοιχθεί από γυναίκες. Υπάρχουν άφθαστες καλλιτέχνιδες, αλλά σκηνοθέτριες, μουσικοσυνθέτριες ή διευθύντριες ορχήστρας είναι σπάνιες. Είχαμε σημαντικές πολιτικές ηγήτορες, αλλά σπάνια προσωπικότητες (καλές ή κακές) που άλλαξαν τη ροή του κόσμου, όπως Χίτλερ, Τσώρτσιλ, Στάλιν, Ρούσβελτ. Μήπως είναι διαφορετικά κατασκευασμένος ο εγκέφαλος των γυναικών από των ανδρών, έτσι που να υπάρχει μια πραγματική πνευματική υπεροχή των ανδρών έναντι των γυναικών (αντί της μυϊκής υπεροχής, που δεν έχει πια κοινωνική σημασία); Αποστομωτική απάντηση δεν υπάρχει. Όμως, όλες οι διαφορές που αναφέρθηκαν (με εξαιρέσεις, φυσικά, όπως Κιουρί, Θάτσερ, κ.λπ.) μπορούν άριστα να αποδοθούν σε διαφορετική παιδεία των γυναικών από των ανδρών. Είναι μεγαλωμένες σε ένα περιβάλλον, όπου η κοινωνία στηριζόμενη σε ανάλυση και σύνθεση των μελών της ήταν (είναι) ανδρική· η γυναικεία παιδεία δεν αναπτύχθηκε στο πρότυπο της ανάλυσης και σύνθεσης, αλλά στο μονότονο τρίο της συζύγου, μητέρας, εστιάδας.

Οι βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν δικαιολογούν κοινωνική ανισότητα μεταξύ τους. Πριν προχωρήσουμε, όμως, στην κοινωνική ισότητα πρέπει να αναλογισθούμε το τίμημά της. Μου έρχονται στον νου κάποια. Ίσες ευκαιρίες και αμοιβή των δύο φύλων για ίδια δουλειά. Κάλυψη του χρόνου της κύησης και γαλουχίας οικονομικά, χωρίς να εργάζεται κοινωνικά η γυναίκα (διακοπή εμπλουτισμού πείρας;). Υποχρεωτική θητεία και για τα δύο φύλα (υπάρχει στο Ισραήλ). Καθώς αναγνωρίζεται άοπλη θητεία για λόγους συνείδησης, μπορεί στην υποχρεωτική θητεία να δικαιολογούνται αντίστοιχες διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο φύλων. Θα χρειασθούν γενιές ακόμη για να φθάσουμε σε μια πραγματικά ισοδύναμη (ίση είναι βιολογικά αδιανόητη) συμμετοχή των δύο φύλων στην κοινωνία. Ο αγώνας συνεχίζεται.

*Ο κ. Δημήτριος Α. Σιδερής είναι ομ. καθηγητής Καρδιολογίας

One thought on “Τρίτη Άποψη. Γυναίκα

  1. Ίσως η καλύτερη ανάλυση που μπορεί να γίνει. Επιπλέον πρέπει κανείς να λάβει υπόψη του πως αναπτύσσεται το γενετικό λογισμικό στη γυναίκα και πως στον άνδρα. Υπόψη ότι γενετικό λογισμικό είναι ένα πρόγραμμα παρόμοιο με αυτό που έχουν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μόνο που εδώ το πρόγραμμα αυτό αναπτύσσεται και συγκρατείται στις συνάψεις των νευρώνων. Το γενετικό λογισμικό καθορίζει τη συμπεριφορά του ατόμου καθώς ξεκινά με μια αρχική μορφή που επηρεάζεται από την κληρονομικότητα και στη συνέχεια επηρεάζεται / διαμορφώνεται από το φυσικό και κοινωνικό / πολιτισμικό περιβάλλον. Το σίγουρο είναι ότι η βιολογική διαφορά μεταξύ άνδρα και γυναίκας επηρεάζει και την αντίστοιχη ανάπτυξη του γενετικού λογισμικού, κάτι που πρέπει να να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη προκειμένου να γίνεται σύγκριση των δύο φύλλων.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s