Τρίτη Άποψη. Κίνδυνος

ΤΟΥ ∆ΗΜΗΤΡΗ Α. ΣΙ∆ΕΡΗ* dimitris.sideris@gmail.com

Ό,τι γεννιέται κάποτε πεθαίνει. Κι ο θάνατος μπορεί να είναι βίαιος ή φυσικός. Στον βίαιο θάνατο μια εξωτερική δύναμη επιδρά και καταστρέφει το σύστημα που αποτελεί τη γεννημένη ύπαρξη. Αν η δύναμη είναι ιδιαίτερα ισχυρή, τίποτε δεν μπορείς να κάνεις. Τι γίνεται, όμως, με τον φυσικό θάνατο; Έρχεται συνήθως μουλωχτά. Σου δίνει χρόνο να κάνεις κάτι, να επιδιορθώσεις τις βλάβες. Κι αν βρίσκεται πολύ κοντά, είσαι άρρωστος και δεν έχεις δυνάμεις να αντισταθείς ούτε σε μια πολύ ασθενή εξωτερική δύναμη.

Η ελληνική κοινωνία επιβιώνει για τέσσερις χιλιετίες περίπου, με συναίσθηση της ύπαρξής της. Αυτή τη στιγμή σαν να οσφραινόμαστε όλοι τριγύρω κάποια σοβαρή απειλή. Δεν αντέχεται. Κάποιοι προτιμούν να το αγνοούν. Ζήσαμε χιλιάδες χρόνια, τώρα θα χαθούμε; Δε γίνεται! Και βιώνουν ασυνείδητοι, ήσυχοι, ευτυχείς, σαν καβαφικοί Νέρωνες. Άλλοι καταλαμβάνονται από πανικό. Ενεργούν βιαστικά με πολυπραγμοσύνη, τόσο βιαστικά που δεν προλαβαίνει σκέψη και στοχασμός. Τεράστιες ποσότητες ενέργειας σπαταλιόνται άσκοπα, ακριβώς τη στιγμή που η σκέψη χρειάζεται περισσότερο. Κινδυνεύομε, όμως, πραγματικά;

Ο εξωτερικός, κίνδυνος είναι δυστυχώς ορατός. Οι διεθνείς δεσμεύσεις μας θα μας παράσχουν ενδεχομένως κάποια προστασία, έτσι που η καταστροφή μας, αν αρχίσει, να μην είναι αμέσως ολοσχερής. Άλλωστε, δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα, εκτός από το να αμυνθούμε απελπισμένα, όταν έλθει η ώρα. Υπάρχει, όμως, και ο φυσικός θάνατος, που, όταν πλησιάζει, μας καθιστά ευάλωτους. Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος;

Οι φυσικές απώλειες μιας κοινωνίας είναι αφενός οι θάνατοι των μελών της και αφετέρου η φυγή τους από τον τόπο τους. Η αντικατάσταση γίνεται αφενός με γέννηση νέων παιδιών και αφετέρου με αφομοίωση των εποίκων, κάθε είδους μεταναστών. Αυτά γίνονται χιλιάδες χρόνια τώρα στον τόπο μας, με αφομοιώσεις ξένων, Φοινίκων, Σλάβων, Ιλλυριών (Αλβανών), Βλάχων, κ.ο.κ. Η βιολογική αναπαραγωγή εξασφαλίζει την καθαρότητα της φυλής. Ο κίνδυνος είναι ότι ενώ μια τέτοια κοινωνία μένει αμετάβλητη, τα πάντα γύρω της αλλάζουν και τη βλάπτουν, τη φθείρουν. Όταν η γεννητικότητα γίνει μικρότερη από τη θνησιμότητα, το τέλος της κοινωνίας επέρχεται. Στον τόπο μας κάθε γυναίκα γεννά σήμερα περί τα 1,2 παιδιά, ενώ, φυσικά, θα πεθάνουν και οι δύο γονείς τους. Η αφομοίωση των επήλυδων επιτρέπει να γίνεται μίξη των εθίμων διαφορετικών λαών, με επικράτηση εκείνων των συμπεριφορών και εθίμων, που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις διαρκείς προκλήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι, αν η εισροή μεταναστών γίνεται με ρυθμό ταχύτερο από εκείνο της αφομοίωσής τους, η κοινωνία κινδυνεύει να χάσει την ταυτότητά της. Απαιτούνται συνήθως περί τις τρεις γενιές για να γίνει η αφομοίωση των επήλυδων.

Στον τόπο μας έχομε όλα τα δυσμενή δεδομένα: Γεννητικότητα πολύ χαμηλότερη από τη θνησιμότητα και εκροή μεταναστών σε άλλες χώρες μεγαλύτερη από την εισροή ξένων σε ρυθμό που επιτρέπει την αφομοίωσή τους. Να δέσουμε λοιπόν τα χέρια, προσευχόμενοι και περιμένοντας το μοιραίο;

Πιστεύω πως το τέλος δεν έφθασε, μόνο που, για να αποσοβηθεί ο κίνδυνος, χρειάζονται αφάνταστες θυσίες, υλικές και πνευματικές.

Πρώτο. Έχομε εγκαταλείψει τη χώρα μας. Από τα 6000 σχεδόν νησιά και νησίδες, κατοικημένα είναι μόνο καμιά 100στή περίπου. Αγνοώ τελείως τον εξίσου μεγάλο αριθμό των ερημωμένων χωριών όπου έζησαν οι παππούδες μας. Όσοι δεν έχουν φύγει στο εξωτερικό, έχουν μεταναστεύσει στα αντιπαραγωγικά αστικά κέντρα. Ξοδεύομε περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα για να υπερασπιζόμαστε τις έρημες αυτές περιοχές, ενώ τις έχουμε αφήσει χωρίς την παραμικρή εκμετάλλευση. Αυτοί οι χώροι, όμως, είναι, στον ευλογημένο τόπο μας, πηγές ενέργειας βιολογικής και φυσικής. Τόποι για καλλιέργεια της γης και κτηνοτροφία με σύγχρονα μέσα, ιχθυοκαλλιέργειες, οστρακοκαλλιέργειες κλπ. Και ακόμη χώροι μοναδικά κατάλληλοι για παραγωγή δωρεάν ενέργειας πεντακάθαρης, χωρίς κατάλοιπα, από τον ήλιο, τους ανέμους, τα κύματα, υδατοπτώσεις κ.λπ. Τάχιστη επανοίκηση των έρημων τόπων μας, λοιπόν. Με τόση ανεργία, ντόπιων και μεταναστών, δεν το βλέπω αδύνατο.

Δεύτερο είναι η ενίσχυση της ταυτότητάς μας. Απαιτεί πνευματικές θυσίες. Κάθε πολίτης αφιερώνει ένα μέρος της ζωής του στην πατρίδα μας, με τη θητεία του. Σ’ αυτή τη φάση της ζωής του δεν κάνει ό,τι θέλει, αλλά ό,τι απαιτεί η κοινωνία μας, ακριβώς όπως στις κοινωνίες των εντόμων, ή στην ουτοπική Πολιτεία του Πλάτωνος, μόνο που σ’ αυτές η υποχρέωση είναι ισόβια. Επιπλέον, κάθε πολίτης μετέχει άμεσα, υπεύθυνα, στη διαμόρφωση της βούλησης της κοινωνίας μας (δημοκρατία). Μην ξεχνάμε τον ορισμό της από τον Αριστοτέλη, σύμφωνα με τον οποίον, στην ολιγαρχία οι άρχοντες, δημιουργοί του δικαίου, εκλέγονται, ενώ στη δημοκρατία κληρώνονται. Έτσι, μόνο στη δημοκρατία το δίκαιο συνάδει με την ηθική, τη βούληση της συνολικής κοινωνίας. Θυσία, λοιπόν, να δεχθούμε το οφθαλμοφανές ότι το πολίτευμά μας είναι ολιγαρχία και όχι δημοκρατία και απαιτείται αγώνας για την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Η επικοινωνία μεταξύ μας είναι η άλλη όψη της ταυτότητάς μας. Απαιτείται σωστή χρήση της γλώσσας μας για να συνεννοούμαστε με τους δίπλα μας, και τη μαθαίνομε από τη μάνα μας. Χρειάζεται, όμως, και ανάγνωση και κατανόηση των κειμένων των προγόνων μας, που πρέπει να αρχίσει από τους δασκάλους σε μικρή ηλικία, από το δημοτικό σχολείο. Και ακόμη χρειάζεται ικανότητα γραφής με τον απλούστερο δυνατό τρόπο χωρίς πιθανότητα λαθών, διότι μόνο με αυτήν θα επικοινωνούμε με τους απογόνους μας, αλλά και με τους εισερχόμενους και εξερχόμενους μετανάστες μας. Θυμίζω ότι οι επινοητές του μεγαλοφυούς ελληνικού αλφαβήτου πέτυχαν να χρησιμοποιούν ένα μόνο γραπτό σύμβολο (γράμμα) για κάθε προφερόμενο φθόγγο και ένα μόνο προφερόμενο φθόγγο για κάθε γράμμα. Από την ελληνιστική εποχή απεμπολήσαμε αυτή τη μεγαλοφυή επινόηση κι έχομε σήμερα π.χ. 15 τρόπους για να γράφουμε πέντε φωνήεντα. Έλεος! Με εξαίρεση τον Μπαμπινιώτη, κανένας άλλος δε γράφει αλάνθαστα . Και σήμερα η προσπάθεια να εφαρμοσθεί η αρχαία αρχή της γραφής στη σύγχρονη παραλλαγή της διαρκώς εξελισσόμενης γλώσσας μας αντιμετωπίζεται με βδελυγμία, σαν προσπάθεια… αφελληνισμού! Το τελευταίο στοιχείο της ταυτότητάς μας είναι η αυτοεκτίμηση και αυτογνωσία. Νοιώθομε περήφανοι και το εκδηλώνομε με κάθε τρόπο για κάθε μεγάλη πράξη που έκαναν οι πρόγονοί μας και κάνουν κάποιοι σύγχρονοί μας, όπως περηφανευόμαστε όταν νικά η ποδοσφαιρική ομάδα μας. Και νιώθομε ντροπή για όποια επονείδιστη πράξη έκαναν οι πρόγονοί μας ή κάνουν σύγχρονοί μας και είμαστε έτοιμοι να αποκαταστήσουμε ή αποζημιώσουμε γι’ αυτήν. Ίσως αυτό, η αυτογνωσία, να είναι το πιο δύσκολο που ζητάω. Όλα, όμως, όσα ανέφερα, είναι απαραίτητα και μπορούν να εξασφαλίσουν την επιβίωση της κοινωνίας μας.

*Ο κ. Δημήτριος Α. Σιδερής είναι ομ. καθηγητής Καρδιολογίας

3 thoughts on “Τρίτη Άποψη. Κίνδυνος

  1. Όλα υπέροχα στο άρθρο αυτό εκτός από τη γραφή και την ορθογραφία της. Υπόψη ότι από τότε που καταργήθηκε η καθαρεύουσα στο δημόσιο αμέσως υποβαθμίσθηκε ο δημόσιος τομέας και οι υπηρεσίες που προσφέρει. Η εξέλιξη του γραπτού λόγου έφερε την ορθογραφία η οποία αν μη τι άλλο βοηθεί στην ανάπτυξη της νόησης όπως και η γεωμετρία. Η κατάργηση της ορθογραφίας δεν είναι μόνο αφελληνισμός είναι και εκβαρβαρισμός.

    Like

  2. Έτοιμη η ομιλία! ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Καλύτερα, Αρχή, τέλος, και ΕΠΙΒΙΩΣΗ της κοινωνίας. Στο Στρογγυλό Τραπέζι «Κοινωνίες υπό εξαφάνιση: Ένα ‘νέο’ απειλούμενο ‘είδος’. Είναι η ελληνική ανάμεσά τους;» https://www.dropbox.com/s/66az9hndziau9js/PPY-PPP_12ESDI_Proyrama7mr2018.pdf?dl=0, σελίδα 31.

    Είναι η ορθογραφία η απεγνωσμένη πάλη ενάντια στη λαθογραφία; Υποψιάζομαι ότι οι αρχαίοι γραφείς δεν είχαν ούτε ορθογραφία ούτε λαθογραφία. Είχαν απλά γραφία. Καθώς η γλώσα άλαζε και η γραφή όχι, εμφανίστηκε ο όρος ορθογραφία έναντι και εναντίον του λαθογραφία (υπόθεση προς απόδειξη ή απόριψη). Μόνο που η ορθο-γραφία έκανε τη γραφή ακόμα πιο περίπλοκη, φορτώνοντάς την με δασείες, ψιλές, οξείες, περισπωμένες, υπογεγραμένες, κάνοντάς την δηλαδή πρακτικά αδύνατον να γραφεί. Μόνο που το βιβλίο της Φύσης, της γλώσας συμπεριλαμβανομένης, είναι γραμένο στη γλώσα των μαθηματικών. Η γραφία ήταν συνάρτηση, η ορθογραφία όχι, στην πραγματικότητα ήταν “ορθο”γραφία, δηλαδή εξαναγκασμένη λαθογραφία, που εσκαμοτάρει το ωραίο τ’ όνομα της ορθογραφίας (υιοθετώ για να διαστρεβλώσω): η “ορθο”γραφία είναι αδύνατη, του Μπαμπινιώτη συμπεριλαμβανομένου: https://www.dropbox.com/s/wd5w9ib56o76pvp/-Ceorima2001.pdf?dl=0 και υπάρχει μόνο και μόνο επειδή ο εγκέφαλος έχει την ιδιότητα να μην γνωρίζει ότι δεν γνωρίζει έχοντας από πάνω και την ακράδαντη πεποίθηση ότι γνωρίζει… https://www.dropbox.com/s/wgaqatm5ld6vz9f/KIOSES_Socrates_ierj2017.pdf?dl=0

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s