ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΙΡΜΟΙ

Του Δημ. Α. Σιδερή, dimitris.sideris@gmail.com

Στους δεξιούς της γενιάς μου έρχονται αυτόματα κάποιοι συνειρμοί: Αριστερός: Κατσαπλιάς. Κομμουνιστοσυμμορίτης. Εαμοβούλγαρος. Κονσερβοκούτια. Κομμούνι. Φονιάδες παιδιών. Κρατιστής. Λαϊκιστής. Μαλλιαρός. Άθεος. Και άλλα πολλά. Δεξιός: εθνικόφρονας!

Στους αριστερούς έρχονται διαφορετικοί συνειρμοί: Δεξιός: Φασίστας. Ναζιστής. Χουντικός. Δωσίλογος. Μακρονήσια. Εκτελέσεις. Σόφια, Σόφια είναι τόνειρό μας. Τη λένε Βόρειο Ήπειρο, την αγαπώ πολύ. Πατριδοκάπηλος. Καθαρευουσιάνος. Ιδιωτική πρωτοβουλία. Και άλλα πολλά. Αριστερός: πατριώτης!

Υπάρχουν και περίεργοι θρησκευτικοί συνειρμοί, όπου ο αντικομμουνισμός συνδυάζεται με αντιδυτική προκατάληψη.

Ο Μαρξ διαπίστωσε την αντιπαράθεση εργοδοτών-εργαζομένων στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης. Είχαν προηγηθεί άλλες ταξικές αντιπαραθέσεις. Ελεύθεροι με δούλους. Φεουδάρχες με αστούς κ.λπ. Ήταν η πρώτη ουσιαστικά επιστημονική μελέτη της Ιστορίας που ξέφευγε από την αντιπαράθεση βασιλιάδων, ανάλογα με το τι τύχαινε να είναι καθένας. Και υιοθετήθηκε σχεδόν από όλους. Όποιος αποδέχεται τον αριστεροδεξιό διαχωρισμό σαν κυρίαρχο μεταξύ των ανθρώπων, είναι επομένως μαρξιστής είτε αριστερά είτε δεξιά τοποθετεί τον εαυτό του. Ο Λένιν απέκλινε. Έκανε την επανάσταση σε αγροτικό, όχι βιομηχανικό, περιβάλλον και ενίσχυσε, αντί να καταργήσει, το κράτος. Σήμερα η οικονομία δε βασίζεται πια στη βιομηχανία, αλλά στην εμπορία του χρήματος. Ήταν, όμως, αυτή η μανιχαϊστική διαίρεση τόση που να κλονίσει τον κόσμο και να φέρει σε μας την αδελφοκτόνο διαίρεση που ακόμη μας στοιχειώνει;

Η Σοβιετική Ένωση αποτελούσε τον κύριο κίνδυνο για την «κοινωνία της Ελευθερίας». Και κατέρρευσε από μόνη της, έγινε καπιταλιστική χώρα, μια «κοινωνία της Ελευθερίας» κι αυτή, αλλά η αντιπαράθεση με τη Δύση παραμένει όπως ήταν και τον καιρό της ΕΣΣΔ, όπως και τον καιρό των τσάρων. Γιατί; Μια ματιά στον χάρτη μας το αποκαλύπτει. Η Ρωσία είναι μια αχανής περιοχή χωρίς λιμάνια! Τα λιμάνια της στη Βόρεια θάλασσα παγώνουν στο μισό χρόνο, στη Μαύρη θάλασσα ελέγχονται από τα στενά σε Βόσπορο, Ελλήσποντο, μεταξύ Ίμβρου και Τενέδου. Η Ρωσία πνίγεται στη στεριά. Χρειάζεται έξοδο στη θάλασσα. Έτσι επεκτάθηκε ανατολικά για να βρει λιμάνια στον Ειρηνικό. Την επέκταση δυτικά ποτέ δεν την επιδίωξε, καθώς δεν την ενδιέφερε. Έχει τεράστιο πλούτο, κυρίως υπόγειο, και τον λιμπιζόταν πάντοτε η Δύση. Έτσι, εισέβαλαν στη Ρωσία κατά καιρούς Πολωνοί, Σουηδοί, Γάλλοι, Γερμανοί και δεν ξέρω ποιοι άλλοι. Ακόμη και μεις προσπαθήσαμε να εισβάλουμε στην Κριμαία, στρέφοντάς τους Ρώσους εναντίον του Ελληνισμού και προς τον Κεμάλ. Πάντοτε με τη δικαιολογία ότι οι Ρώσοι απειλούσαν τη Δύση! Φυσικά την απειλούσαν. Όχι όμως στρατιωτικά. Μόνον ιδεολογικά. Με την επανάστασή τους έσφαξαν κόσμο. Όπως ο Χίτλερ Εβραίους, τσιγγάνους και κομμουνιστές, όπως οι Γάλλοι με το Ροβεσπιέρο και παλιότερα τους Ουγενότους. Όπως οι Αμερικανοί τους ερυθροδέρμους.

Κι εμείς; Μια ματιά πάλι στον χάρτη. Είμαστε στο τρίστρατο μεταξύ τριών ηπείρων. Ποιος ισχυρός δε θα ήθελε να ήταν η χώρα μας δική του; Δείτε και την Τουρκία. Θεωρείται ότι ένας πόλεμος κερδίζεται από τον ισχυρότερο. Λάθος! Η μάχη κερδίζεται από τον ισχυρότερο. Ισχυρός είναι όποιος καταναλώνει πολλή ενέργεια σε βραχύ χρόνο. Και τι γίνεται αν υπάρξει ένδεια ενέργειας; Στη ζούγκλα ισχυρά ζώα είναι οι ελέφαντες και τα λιοντάρια. Κανένας δεν τολμά να τα βάλει μαζί τους. Όμως σε περιόδους ανομβρίας οι ελέφαντες και τα λιοντάρια κινδυνεύουν να αφανισθούν, όχι τα ποντίκια και οι κατσαρίδες! Κοιτάξτε λοιπόν τον χάρτη της περιοχής μας. Η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα. Με τις συμφωνίες του Βενιζέλου, των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών, η Τουρκία στραγγαλιζόταν, δεν μπορούσε να επιβιώσει χωρίς το λιμάνι της Σμύρνης και τον έλεγχο σε Βόσπορο, Ελλήσποντο, Ίμβρο, Τένεδο. Αυτό δεν το συνέλαβε ο Βενιζέλος. Η Τουρκία ήταν υποχρεωμένη να αγωνισθεί έναν ολοκληρωτικό πόλεμο για να επιβιώσει. Οι δαπάνες για μια ισχυρή Ελλάδα ικανή να αντιμετωπίσει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο ήταν τόσες, που ήταν αδύνατο να τις επωμισθεί. Έτσι, ο λαός εξέλεξε τους αντιπάλους του Βενιζέλου. Κι αυτοί, ξεπερνώντας ανεπανάληπτα κάθε όριο ιδιωτίας, εξαπάτησαν τον λαό. Αντί να τηρήσουν την υπόσχεση να επιστρέψουν οι άνδρες στα σπίτια τους (οίκαδε!), διέταξαν προέλαση σε καθαρά τουρκικές περιοχές. Μόνο ο Μεταξάς, στρατιωτική ιδιοφυΐα κι αργότερα δικτάτορας, είχε εκτιμήσει σωστά την κατάσταση. Και ήρθε η μεγαλύτερη ως τώρα καταστροφή του Ελληνισμού (γράφω «ως τώρα», διότι φοβούμαι πως η σημερινή κατάσταση της δεκαετούς περίπου αδιάλειπτης πολιτικής ιδιωτίας είναι ίσως πιο απειλητική).

Δεν ξέρω πόσο ακριβής είναι η παρουσίασή μου. Μου φαίνεται ευλογοφανής, ωστόσο. Η ερμηνεία της ιστορίας πρέπει να αρχίζει, ισχυρίζομαι, κοιτάζοντας τον χάρτη! Σε όλα αυτά που βιώσαμε, πού είναι η αντιπαράθεση δεξιάς-αριστεράς; Η αριστερά είχε ισχυρά πολιτικά ερείσματα και οργάνωση έχοντας, αυτή κυρίως, επωμισθεί και πιστωθεί την αντίσταση στον κατακτητή. Έπρεπε, λοιπόν, οι Έλληνες να χωριστούν με αίμα για να μην επικρατήσει πολιτικά στην Ελλάδα η Αριστερά (Τζων Φρήμαν, Ξενοκρατία, 1975). Συνέφερε στη Δύση να συνεχισθεί ο εμφύλιος ως τη βαριά αιματηρή συντριβή της Αριστεράς, αντί της ειρήνευσης. Η Σοβιετική Ένωση δεν είχε επεκταθεί στη Δύση, αλλά κρατούσε υποχείρια την ανατολική Ευρώπη. Όσο δεν επενέβαινε στην Ελλάδα, είχε ισχυρό επιχείρημα για να μην επέμβει η Δύση στη δική της επικυριαρχία. Επομένως, τη συνέφερε η διατήρηση του εμφυλίου, όχι η ειρήνευση. Δεν ενίσχυσε τον «Δημοκρατικό» στρατό, αλλά και δεν του αποκάλυψε πως δεν θα τον βοηθούσε, παρά την άφθονη βοήθεια που πρόσφερε η Δύση στον «Εθνικό» στρατό. Κι εμάς μας στοιχειώνει ακόμη η αντιπαράθεση δεξιάς-αριστεράς. Κι ας έχει μειωθεί η σημασία της αντιπαράθεσης εργοδοτών-εργαζομένων. Κι ας έχουμε μια «για πρώτη φορά αριστερή» κυβέρνηση που εφαρμόζει την πιο δεξιά πολιτική που έχει ποτέ εφαρμοσθεί. Κι ας υπάρχουν στην Ευρώπη κόμματα «κεντροδεξιά» και «κεντροαριστερά» που επιθυμούν σφόδρα την Ενωμένη Ευρώπη, ενώ κόμματα «ακροδεξιά» και «ακροαριστερά» επιδιώκουν σφόδρα την απόσχιση από την Ενωμένη Ευρώπη.

Η ΕΣΣΔ και οι δορυφόρες χώρες πρόσφεραν σχεδόν πλήρη κάλυψη βασικών αναγκών με σχεδόν μηδενική κάλυψη επιθυμιών. Ο νεοφιλελευθερισμός προσφέρει λιτότητα, με ανεπαρκή κάλυψη βασικών αναγκών του μεγάλου πλήθους, αλλά πλήρη ικανοποίηση των καταναλωτικών επιθυμιών της πλουτοκρατικής μειοψηφίας. Κακά τα ψέματα. Ο ευρωπαϊκός Σοϋμπλικός-Μερκελικός νεοφιλελευθερισμός, νοιάζεται ακόμη, περισσότερο από τον Αμερικανικό, στοιχειωδώς, για τις υποτυπώδεις ανάγκες. Όμως αντιμετωπίζει τον ανταγωνισμό με τον αφυπνισμένο «τρίτο κόσμο» που, με λιτότητα αυστηρότερη από τη σοβιετική, εκτοπίζει από τις αγορές την Ευρώπη. Στις προτεραιότητές μας οφείλει να είναι να ξεχάσουμε οριστικά την αναχρονιστική διαίρεση δεξιάς-αριστεράς! Και να βρούμε πώς, με συνεργασία και άμιλλα μεταξύ μας, θα αντιμετωπίσουμε με άμιλλα ή και ανταγωνιστικά, αν χρειασθεί, ξένους ανταγωνιστές.

Ο κ. Δημ. Α. Σιδερής είναι ομ. καθηγητής Καρδιολογίας

Ηπειρωτικός Αγών 2 Δεκεμβρίου 2016